Nhạc Sĩ Hồ Xuân Mai giờ sống ở đâu, ra sao, làm gì? (Trần Quốc Bảo)

Ho Xuan Mai

Nhạc sĩ dương cầm Hồ Xuân Mai

Nhạc sĩ dương cầm Hồ Xuân Mai

 

 

Hồ Xuân Mai là một nhạc sĩ dương cầm nổi tiếng trong giới vũ trường Sàigòn từ những năm cuối thập niên 60. Qua Mỹ năm 1975, Ông có một dạo sinh hoạt mạnh mẽ trên vùng San Fernando Valley. Ông mở lớp dậy hát, nhạc lý và dậy đàn dương cầm nhưng vì mang chứng bịnh ung thư gan một thời gian dài, sức khỏe không cho phép, Hồ Xuân Mai đã chính thức đóng cửa trường dậy Piano & Vocal Class vào cuối năm 2013. Vì ở xa và bịnh nhiều, những năm gần đây Ông không hề rời nhà. Trong thời gian cuối đời, người nhạc sĩ của một thời Saigon xưa dành thì giờ sáng tác những ca khúc nghiêng về mặt tâm linh.

 

 

Một buổi chiều Chủ Nhật, ngày 12 tháng 1 năm 2014, người viết đã cùng với gia đình nhạc sĩ Châu Hiệp từ Bolsa lái xe khoảng một tiếng đồng hồ đến thăm Ông. Chiều hôm ấy, nhạc sĩ Hồ Xuân Mai ở nhà một mình. Lúc mở cửa, hình dáng Ông ốm yếu và da dẻ xanh xao nhiều lắm. Ông cảm động vì thấy người bạn cũ một thời, nhạc sĩ Châu Hiệp cùng vợ con và tôi từ xa đến thăm. Tôi vừa nói vừa cười với Ông: “Những số báo năm nay của Việt Tide sẽ dành viết lần lượt về những tài năng tuổi Nhâm Ngọ, chắc chắn không thể thiếu Anh rồi”. Nhạc sĩ Hồ Xuân Mai đã dành cho chúng tôi một cuộc nói chuyện khá lâu. Trí nhớ Anh còn minh mẫn lắm, dù cho câu chuyện đã lục ra từ một ngăn kéo thời gian gần nửa thế kỷ dài.

 

 

Nhạc sĩ Hồ Xuân Mai sinh ngày 2 tháng 11 năm 1942. Thầy của Hồ Xuân Mai lúc 14 tuổi là Nguyễn Văn Dung “Mayer”. Mayer là tên Pháp đường Hiền Vương cũ (đường này có VP Thuốc Tây Nguyễn Chí Nhiều, rạp Casino Đa Kao, trung tâm Phở Gà, giò chả Phú Hương).. Hiện ông thầy này đã 88 tuổi đang sống ở Canada.. Hồ Xuân Mai kể lại: “Ba tui là người thợ sửa đàn. Trong nhà, vì không có cây đàn nào để tập nên mỗi khi Ổng sửa xong cây nào là giam ngay cây đàn đó lại một tháng để cho thằng con tập.. “.

 

 

Hồ Xuân Mai có 7 chị em. Thuở nhỏ, Ông có một bà chị ruột học trường ma soeur, không biết bà về nhà nói chuyện thế nào mà gia đình bắt các con học piano hết. Bà chị đầu đờn rất giỏi nhưng khi lớn không đánh nhạc nữa. Lúc Ông 9 tuổi (1951), Hồ Xuân Mai còn may mắn được sự chỉ dẫn về piano của một phụ nữ người Pháp tên Maria Cruz, trước đây quen với ba của Hồ Xuân Mai (trước khi làm nghề sửa đàn, Ông còn làm nhà báo), khi bà tới nhà chơi, thấy Hồ Xuân Mai đang tập đàn, bà nói sẽ dậy cho Ông.

 

 

Một dịp may khác, Hồ Xuân Mai được sự dậy dỗ về hòa âm, nhạc lý của Ông Trần Văn Nhơn (tác giả ca khúc Hà Nội 49) là học trò của Bác anh, ông Hồ Văn Chánh. Nhạc sĩ Trần Văn Nhơn nguyên là một tu sĩ lên chức Thầy Sáu, về sau tu xuất về sau hoạt động văn nghệ với khả năng hòa âm và làm nhạc trưởng. NS Trần Văn Nhơn từng làm nhạc trưởng ban nhạc Việt Nhạc của Thẩm Oánh tại Đài Phát Thanh Hà Nội những năm 1948 và 1952. Năm 1952, nhạc sĩ Trần Văn Nhơn về Sàigòn sống và qua lời giới thiệu của Bác anh, nhạc sĩ Trần Văn Nhơn đã dốc tâm chỉ dẫn môn hòa âm và nhạc lý cho Anh. Hơn một năm sau, thầy Nhơn gặp Ba anh và nói: “Tôi dậy cho cháu đến đây là khá đầy đủ.. Ông nên cho cháu học tiếp với thầy Dung, về sau nó sẽ rất giỏi”.

 

 

Thời gian này, nhà Anh sát cạnh nhà nhạc sĩ Trần Văn Lý (Ông Trần Văn Lý từng chỉ dẫn nhạc lý cho người anh em họ của ông là nhạc sĩ Thu Hồ. Ông Lý có sáng tác bài Mẹ Ơi được Sĩ Phú thu trong băng Shotguns. Ban nhạc Trần Văn Lý có tham gia ban Thần Kinh Nhạc Đoàn vào khoảng năm 1947). Vì sát nhà nên Ông Lý biết tài của cậu nhóc Hồ Xuân Mai nên thỉnh thoảng chở đi biểu diễn đó đây.

 

 

Càng về sau này, năng khiếu âm nhạc của Hồ Xuân Mai càng phát triển mạnh cộng thêm với lòng ham mê học hỏi của Anh. Anh kể: “Đi ngoài đường cứ bị đụng xe hoài. Lái xe mà cái đầu chỉ để ý đến nốt nhạc không ngó đèn xanh đèn đỏ gì hết. Trần Quốc Bảo tưởng tượng đi, mình đậu xe ở ngã tư, mà 10 cái đèn xanh bật lên rồi mà mình vẫn chưa có chạy, đến nỗi một lát có Ông cảnh sát tới nói: “Đèn xanh mày chạy đi nhe”, đến lúc đó mình mới giựt mình.. Thường thường, mình hay đi xuống chỗ Sở Thú, có tượng Đức Khổng Tử, ngồi đó học, tại ở đó rất yên tịnh, với lại có nhiều khi mình tìm không ra câu, mình dòm ổng rồi tự đùa: “Ông giỏi quá, từ chữ nghĩa bây giờ Ông có thể đổi qua nhạc và dậy tôi đi”.

 

 

Từ năm 15, 16 tuổi, Hồ Xuân Mai đã được thầy Trần Văn Lý và một vài người khác gọi đi biểu diễn nhiều nơi. Tiền kiếm được bao nhiêu lúc này, cậu bé HXM giao hết cho gia đình. Khoảng năm 19 tuổi, Hồ Xuân Mai chính thức cộng tác với Ma Cabane, giờ đây bao nhiêu tiền đi làm, Ông đã được phép giữ xài. Ngày nào không trình diễn ở Ma Cabane, Hồ Xuân Mai đi chơi vòng vòng, nhờ vậy anh quen được Bình guitar, rồi khi lên chơi ở Tour D’Ivoire, lại gặp được Sơn đánh contra-bass, và một người khác là Sơn “trống” nhưng lúc đó Sơn chỉ mới được ráp trống cho Lưu Hồng – Lưu Bình. Làm ở Ma Cabane một năm, Hồ Xuân Mai chuyển qua chơi nhạc ở Kim Sơn một thời gian, đến khoảng cuối năm 1962 đầu 1963, cả 4 người bạn thân Hồ Xuân Mai (piano), Bình (guitar), Sơn (contra-bass), Sơn (trống) mới kéo về vũ trường Tour D’Ivoire nằm trên đường Trần Hưng Đạo gần Bùi Viện trình diễn hàng đêm ở đây. Chủ nhân Club nhạc này là người Hoa và người Tây chung nhau nhưng lại không hạp nhau, thế là sau 1 năm cộng tác, Hồ Xuân Mai phải nghỉ làm ở Tour D’Ivoire rồi sau đó đi làm cho nhiều nơi khác, trong số đó có phòng trà Anh Vũ, Văn Cảnh, Caliso v.v.. Thời gian đó Hồ Xuân Mai có dịp sinh hoạt với nhiều ca nhạc sĩ như Nguyễn Ánh 9 ở Anh Vũ, Hoài Bắc ở Văn Cảnh, Xuân Tiên ở Club Mỹ..

 

 

Tuy nhiên giai đoạn mà Hồ Xuân Mai nhớ nhất trong cuộc đời chơi nhạc của mình, đó là khoảng thời gian năm 1968, khi Ông cùng 3 người bạn thân đã nói ở trên, đó là Bình (guitar), Sơn (contra-bass), Sơn (trống) về trình diễn ở vũ trường Blue Diamond. Chính nhạc sĩ Châu Hiệp, một nhạc sĩ guitar nổi tiếng ở Vũng Tầu cũng phải công nhận: “Nói đến một night club đầy ắp không khí nhạc Jazz thời đó, thì chỉ có Blue Diamond của Hồ Xuân Mai là đúng nghĩa nhất”. Khi hỏi: “Đã đi trình diễn nhiều nơi nhưng tại sao Anh lại nhớ nhất khoảng thời gian 1968 này với Blue Diamond và 3 người bạn kia?”. Hồ Xuân Mai trả lời: “Tại vì anh em làm việc không hề nghĩ đến tiền bạc, mà chỉ có nghĩ tới nghệ thuật. Những đêm thời đó, ở Blue Diamond có những tiếng ca chuyên trị nhạc Jazz như Yến Vỹ, Linh Phương, Mỹ Hòa.. và đặc biệt Mary Linh hát hay lắm, trong đó có bài Blue Moon ra cái style Jazz rõ ràng”..

 

 

Hồ Xuân Mai không ngần ngại kể lại những câu chuyện giận hờn giữa ban nhạc và ca sĩ thời đó: “Vì mình thích nghe những ca sĩ đó hát, mà khi mình đàn, họ lo nói chuyện với khách mà không chịu để ý vì thế không lên, lúc đó ban nhạc giận hết sức”. Nhạc sĩ Châu Hiệp bổ túc: “Bảo có biết một điều, ngày xưa chơi dancing, không có để list bài, không có phần giới thiệu chương trình.. Ban nhạc phải thuộc hết cô ca sĩ nào hát bài gì, tông gì.. thành thử khi “chef d’orchestre” ra dấu là nhạc sĩ sẽ biết ngay là chơi bài gì và khi nhạc cất lên, ca sĩ sẽ tự động biết nhiệm vụ mình mà đi lên sân khấu.. Cô ca sĩ nào mà lo nói chuyện không để ý lên trễ, ban nhạc giận đổi sang bài khác, thế là cổ phải đi xuống để tới phiên người khác hát”.

 

 

Không khí vũ trường ngày xưa ở Saigòn về đêm có cái nét trân trọng đáng yêu của nó. Ca sĩ, nhạc sĩ đến làm việc với trọn vẹn con tim yêu nghề, vì thế khách ở Blue Diamond chưa tới giờ mở màn đã luôn đầy kín khán giả tới ngồi chờ. Chỉ tiếc, Hồ Xuân Mai và các bạn cộng tác ở nơi này chỉ hơn 3 năm là phải ngưng, và Anh lại phải đi sang chỗ khác làm việc. Những năm cuối từ 1973 đến 1975, Hồ Xuân Mai cộng tác với vũ trường Palace.

 

 

Ông cùng vợ qua Mỹ năm 1975. Đến đảo Guam rồi chuyển qua trại Pendleton. Ở trại này một tháng, gia đình Anh được sự bảo lãnh của một gia đình người Nhật. Thời gian đầu, Hồ Xuân Mai làm nghề bus boy (set up bàn ghế, dọn dẹp) ở Hotel Roosevelt (Hollywood). Đây là một nghề dọn dẹp bàn ghế cho khách vào ăn cũng như thu dọn bát dĩa khi khách ăn xong rồi. Thời gian làm công việc này, tuy không giàu có nhưng rất vui. Một trong những người làm chung trong bus-boy có con trai của Ông vua Thái Lan sang Mỹ đi học tuy có tiền nhưng vẫn chịu khó đi làm.. Tiền tip được bao nhiêu, con Vua Thái Lan cho lại hết Hồ Xuân Mai.. Có đêm được nhiều người khách xộp típ cho 20$ nên nhớ lúc đó tiền thuê nhà chỉ có 120$, vì thế thời gian ấy quả là những ngày nhạc sĩ Hồ Xuân Mai “ấm” lòng hơn bao giờ hết.

 

 

Do một cơ duyên, tài năng dương cầm của nhạc sĩ Hồ Xuân Mai một ngày nọ lọt vào mắt xanh của chủ khách sạn, thế là Ông được mời đánh đàn từng đêm tại nơi này. Sau đó, Ông tìm cách liên lạc với các ca nhạc sĩ Saigon xưa như Sĩ Phú, Vũ Huyến, Ngọc Bích, Huỳnh Anh, Linh Giang, Trung Nghĩa, Thanh Tuyền (con gái tài tử Đoàn Châu Mậu) cùng về sống chung với nhau trong một khu apartment để dễ làm việc ban đêm tại Club nhạc. Nhạc sĩ Huỳnh Anh có lẽ thất chí vì mất đi những ngày tuyệt đẹp ở Saigon trước 75 nên tối ngày chỉ uống rượu giải sầu. Ban nhạc lúc đó phải kêu thêm tay trống Huỳnh Kim Sơn từ xa về cho ban nhạc thêm phần hùng hậu.

 

 

Năm 1997, Nhạc sĩ Hồ Xuân Mai mở lớp nhạc trên vùng Reseda (San Fernando Valley) có sự hiện diện của rất nhiều thân hữu như nhà văn Thinh Quang, nhạc sĩ Trần Trịnh, nhạc sĩ Quốc Toản, ca sĩ Tuấn Khải, nhạc sĩ Billy Hùng, nhạc sĩ Trung Nhật, ca sĩ Gia Linh.. Trước đó, Anh và Tùng Giang còn ra mắt 1 CD nhạc Hòa Tấu Piano có tên Hoa Hồng Trên Phím Trắng do anh hòa âm. Cuối năm 2013, do cơn bịnh ung thư gan và ung thư nhiếp hộ tuyến, nhạc sĩ Hồ Xuân Mai đã chính thức đóng trường nghỉ dậy và hiện nay đang ở nhà để lo điều trị sức khỏe. Người nhạc sĩ tuổi Nhâm Ngọ 1942 ngày nào đã qua những ngày hoàng kim, tuy nhiên, nụ cười Ông vẫn gắng nở, khi quanh Anh vẫn có tình yêu chăm sóc của gia đình cùng những người bạn từ xa vẫn ghé thăm. Tôi vẫn nhớ lời Phương Hồng Quế trách móc văng vẳng bên tai: “Bạn đi thăm Anh Hồ Xuân Mai sao không cho tôi biết. Xa thì xa cũng phải đi thăm anh ấy. Anh Hồ Xuân Mai rất dễ thương với Quế và đồng nghiệp..”. Sống trong đời sống, chỉ cần chút lời tình nghĩa đó, cũng đủ lãng quên những ngày phiền muộn.

 

 

Từ lâu đã có rất nhiều thân hữu muốn liên lạc với nhạc sĩ Hồ Xuân Mai, nhưng người viết không tìm ra nhịp cầu để đến, nay quý bạn có thể gọi thăm anh qua số điện thoại (805)660-8199 hoặc gửi thư email về maihongho@yahoo.com

 

 

 

This slideshow requires JavaScript.

(trích bài viết của Trần Quốc Bảo đăng trong tuần báo Việt Tide phát hành ngày thứ sáu 11 tháng 7 năm 2014)

Trần Quốc Bảo

Trần Quốc Bảo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s