Khuya thứ Năm ngày 14 tháng 5 năm 2026, Trần Quốc Bảo nhận được một bản tin thật buồn từ người em thân thiết là Phúc Ben tại Sài Gòn:

“Tay trống Phùng Trọng đã qua đời vào tối ngày 10 tháng 4 năm 2026…”

Tôi chết lặng.

Nhưng điều làm trái tim nhiều người đau hơn nữa là chỉ hai ngày trước đó, người vợ già của ông cũng vừa từ giã cõi đời sau một thời gian dài đau bệnh vì bị té ngã, đứt mạch máu não rồi nằm liệt giường. Bà mất lúc 20 giờ 30 tối ngày 8 tháng 4. Đến trưa ngày 10 tháng 4 đem đi thiêu. Và cũng ngay tối hôm ấy, lúc 23 giờ 40, ông Phùng Trọng lặng lẽ đi theo vợ.

Có nỗi đau nào hơn khi tro cốt người mẹ còn chưa kịp nguội thì ngọn lửa vô thường lại tiếp tục đưa tiễn người cha…

Đám tang của hai ông bà diễn ra âm thầm nơi căn nhà trọ nhỏ cuối con hẻm 137 đường Phan Anh, quận Bình Tân. Không kèn trống. Không vòng hoa rực rỡ. Chỉ có vài người thân, bà con lối xóm và sự giúp đỡ tận tình của chùa Giác Tánh.

Một người nhạc sĩ từng lừng danh khắp miền Nam trước 1975… cuối cùng ra đi lặng lẽ đến đau lòng.

Trong giới nhạc sĩ trước 1975, một trong những người tôi gặp gỡ, liên lạc và gửi quà giúp đỡ nhiều nhất chính là nhạc sĩ Phùng Trọng — tay trống nổi tiếng năm nào của ban Khánh Băng – Phùng Trọng.

Ông tên thật là Bùi Hữu Trí, sinh ngày 4 tháng 4 năm 1936, cùng năm với Duy Khánh và Hùng Cường. Những năm đầu thập niên 60, ông còn là người lính ngành Công Binh thì gặp nhạc sĩ Khánh Băng trong cùng đơn vị. Từ đó, ban nhạc Khánh Băng – Phùng Trọng ra đời.

Ban ngày làm việc trong quân đội, ban đêm đi diễn ở Olympia, Văn Cảnh, phòng trà Khánh Ly và nhất là những club Mỹ. Tiếng trống Phùng Trọng, guitar Khánh Băng, bass Duy Khiêm, mandolin Lê Duyên, nhiều lúc hòa cùng tiếng dương cầm Nguyễn Ánh 9 và harmonica Tòng Sơn… đã tạo nên một sắc thái rất riêng cho Sài Gòn hoa mộng ngày ấy.

Sau biến cố 1975, cuộc đời của nhiều nghệ sĩ đổi thay hoàn toàn.

Có một thời gian, nhạc sĩ Phùng Trọng làm việc trong Đài Truyền Hình dưới sự điều hành của nhạc sĩ Phú Quang — người từ miền Bắc vào Sài Gòn sinh sống và làm việc. Nhưng có lẽ vì những biến động quá lớn của đời sống sau 1975, cộng thêm nhiều chuyện buồn trong gia đình, ông bắt đầu tìm quên trong men rượu.

Bạn bè kể lại rằng có thời gian ông uống rượu rất nhiều.

Và trong những buổi thu hình của đài truyền hình, có lẽ vì còn hơi men nên phần kỹ thuật đôi lúc bị ảnh hưởng. Sau đó, trưởng ban nhạc phải thay thế bằng người khác.

Một người nghệ sĩ tài hoa… nhiều khi không gục ngã trên sân khấu, mà lại âm thầm gục ngã giữa những biến động quá nghiệt ngã của đời sống.

Rồi năm tháng cứ thế trôi.

Những ánh đèn sân khấu vụt tắt dần.

Người nhạc sĩ năm nào cuối cùng phải đi theo những đoàn cải lương như Thanh Nga, Kim Cương, rồi đánh đàn ở các dancing Nam Đô, Vĩnh Lợi, Đệ Nhất Khách Sạn… cho đến khi tuổi già kéo đến.

Ông từng buồn bã nói với tôi: “Chủ chê mình già quá… không ai mướn nữa…”

Lý do mà tôi luôn tìm cách gửi quà về cho ông cũng rất đơn giản.

Bởi từ ngày biết ông phải đạp xe đi bán vé số dạo để kiếm cơm qua ngày, tôi không thể cầm lòng được.

Ngoài số tiền nhỏ của chương trình “Saigon Màu Kỷ Niệm” gửi về mỗi năm, tôi còn vận động thêm sự giúp đỡ từ nhiều thân hữu như danh ca Thanh Thúy, ca sĩ Phương Tâm — người từng hát rất nhiều với ban Khánh Băng – Phùng Trọng.

Đặc biệt, mỗi dịp Tết âm lịch, cô học trò nhỏ năm xưa của lò Việt Nhi Nguyễn Đức là Tôn Nữ Mặc Giao (Xí Muội) cũng đều gửi quà về cho năm nghệ sĩ già neo đơn, trong đó có Phùng Trọng, Lê Duyên, Tám Bến Tre, nghệ sĩ cải lương Diệu Hiền và Thùy Oanh của Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương. Cám ơn nghệ sĩ Giang Kim dành thì gian quý báu đi giao tiền cho 5 nghệ sĩ này.

Kỷ niệm mà tôi không bao giờ quên là ngày 20 tháng 4 năm 2014.

Trước khi quyết định ngừng hoạt động tại vũ trường Blue, tôi cùng một số anh chị em nghệ sĩ tổ chức một đêm nhạc giúp hai nhạc sĩ có hoàn cảnh khó khăn nhất lúc đó là Phùng Trọng và Vinh Sử.

Đầu tháng 5 năm ấy, tôi cùng Phương Hồng Quế và Trang Thanh Lan bay về Sài Gòn để tận tay trao tiền cho hai ông.

Riêng nhạc sĩ Phùng Trọng nhận được hơn 5.500 dollars (tôi có kèm trong bài này lời của Phùng Trọng cảm ơn mọi người khi nhận được 5.500 đô la)

Tôi còn nhớ đôi mắt ông hôm ấy rưng rưng khi nói từ nay có thể mua được một chiếc xe gắn máy để đi bán vé số đỡ cực hơn chiếc xe đạp cũ kỹ mà ông đã phải đạp rong ruổi suốt nhiều năm trời giữa nắng mưa Sài Gòn ở tuổi gần 80.

Đó là một trong những kỷ niệm đẹp và đau nhất mà tôi mang theo suốt cuộc đời.

Tôi vẫn nhớ như in bài viết “45 phút tâm tình cùng tay trống Phùng Trọng” mà Trần Quốc Bảo thực hiện nhiều năm trước.

Khi gọi được cho ông, tôi nghe đầu dây bên kia giọng buồn hiu: “Bây giờ khổ quá ông ơi… tui phải đi bán vé số mỗi ngày. Không có nhà cửa gì hết. Ở nhà mướn, thiếu tiền là nó khóa cửa đuổi ra ngoài…”

Rồi ông nói thêm một câu làm tôi nhớ mãi:

“Mình có tên có tuổi hồi đó… bây giờ khổ quá thì thôi…”

Đó là lòng tự trọng của một nghệ sĩ già.

Một tay trống từng đứng trên những sân khấu Olympia, Văn Cảnh, Khánh Ly, từng chơi trong các club Mỹ, từng cùng Nguyễn Ánh 9, Lê Duyên, Tòng Sơn, Khánh Băng tạo nên những đêm Sài Gòn hoa lệ… cuối cùng lại lặng lẽ mưu sinh bằng từng tờ vé số.

Nhưng trong sâu thẳm, ông vẫn là người nghệ sĩ rất đẹp.

Nói chuyện về quá khứ, giọng ông sáng lên như trẻ lại. Ông còn nhớ bài “San Francisco”, còn nhắc Kiều Loan, Ngọc Mỹ, Mary Linh… như thể mọi chuyện chỉ mới hôm qua.

Và hôm nay…

Tiếng trống ấy đã im rồi.

Danh ca Thanh Thúy đã khóc khi gọi điện cho tôi nghe tin cả hai vợ chồng đều mất chỉ trong vòng hai ngày. Để lại phía sau người con trai duy nhất là Bùi Hữu Trai, năm nay chưa tới 40 tuổi nhưng sức khỏe và tinh thần cũng không được ổn định vì sinh ra khi cha mẹ đều đã lớn tuổi.

Biết hoàn cảnh của cháu, tôi lập tức vận động nhanh và chỉ trong ít phút đã có ngay số tiền 700 dollars gửi về cho Phúc Ben trao tận tay cháu Trai trong những ngày cô độc nhất cuộc đời:

• 200 dollars từ Quỹ Vòng Tay Nghệ Sĩ do Phương Hồng Quế và Trần Quốc Bảo thành lập năm 2014

• 200 dollars của danh ca Thanh Thúy

• 100 dollars của anh Trung Trần — chủ nhân MC Auto Service tại Maryland

• 100 dollars của Richard Nguyễn (Hoài) — chủ nhân Ciao Saigon Caàe

– 100 dollars của Trần Quốc Bảo và Liên Cẩm Vân

Giữa cuộc đời nhiều đổi thay, điều còn lại đẹp nhất… vẫn là tình người.

Xin cúi đầu tiễn biệt nhạc sĩ Phùng Trọng.

Có lẽ giờ này ở một nơi rất xa, ban nhạc Khánh Băng – Phùng Trọng – Nguyễn Ánh 9 đã tái hợp.

Nơi đó không còn những ngày đạp xe bán vé số dưới mưa nắng Sài Gòn.

Không còn cảnh tuổi già bệnh tật.

Không còn tủi thân vì nghèo khó.

Chỉ còn lại âm nhạc… và những tháng năm huy hoàng của một đời nghệ sĩ.

Cố nhân…

Xa rồi…

Biết đến bao giờ mới gặp lại nhau

để được nghe lại một tiếng trống vang lên

giữa Sài Gòn của những ngày rất cũ…

Tái Bút:

Và cuối cùng, Trần Quốc Bảo cũng xin chân thành cảm ơn người em thân thiết Phúc Ben.

Nếu chiều ngày 15 tháng 5 năm 2026 em không vô tình ghé vào con hẻm nhỏ đường Phan Anh để mang chút quà của bạn bè gửi tặng nhạc sĩ Phùng Trọng… thì có lẽ cho đến hôm nay, rất nhiều anh em nghệ sĩ chúng ta vẫn chưa hề biết rằng hai vợ chồng ông bà đã âm thầm ra đi hơn một tháng trước.

Đọc những dòng tường thuật của em, tôi thật sự xúc động.

Hình ảnh em đứng trước căn phòng trọ quen thuộc, ngơ ngác vì không thấy chiếc xe đạp bán vé số dựng trước cửa như mọi lần… rồi tiếng người đàn bà xa lạ buồn bã nói:

“Hai ổng bả chết rồi Chú ơi…”

Có lẽ đó là một khoảnh khắc mà suốt đời em cũng không quên được.

Chính nhờ bước chân tình nghĩa của em đi tìm một người nghệ sĩ già để trao chút quà phương xa… mà hôm nay, bạn bè gần xa mới biết tin để thắp cho ông bà một nén hương lòng.

Trong cuộc đời này, đôi khi chỉ cần một người còn nhớ tới mình lúc cuối đời… cũng đã là một điều rất quý.

Anh biết nhiều năm qua, mỗi khi anh về Việt Nam tổ chức những buổi họp mặt văn nghệ sĩ, em và nghệ sĩ Giang Kim luôn là 2 người âm thầm phụ trách liên lạc, chạy ngược chạy xuôi tìm từng nghệ sĩ lớn tuổi, có khi vượt cả nửa thành phố chỉ để báo cho họ một giờ hẹn hay trao tận tay họ chút quà nhỏ của bạn bè xa gần.

Những việc làm ấy không hào nhoáng, không sân khấu, không ánh đèn… nhưng lại rất đẹp và rất có tình.

Hôm nay, nhờ em mà một bản tin buồn không bị chìm vào quên lãng.

Nhờ em mà anh em nghệ sĩ chúng ta còn kịp cúi đầu tiễn biệt một tay trống tài hoa của Sài Gòn năm cũ.

Xin cảm ơn em rất nhiều, Phúc Ben.

Đời sống này rồi ai cũng sẽ đi qua…