Hoàn cảnh sáng tác bài “Hồn Trinh Nữ” (Trịnh Lâm Ngân) – Tuyệt phẩm phổ nhạc từ bài thơ thời tiền chiến của Nguyễn Bính

 

 

 

 

 

Thi sĩ Nguyễn Bính là một trong những tên tuổi nổi tiếng nhất của thi ca Việt Nam từ thời kỳ tiền chiến. Trong âm nhạc, những vần thơ dung dị nhưng trác tuyệt của ông cũng đã nhiều lần được phổ thành bài hát, và hầu như tất cả những bài “thi – nhạc” đó đều có nhân vật chính là người nữ: Người Hàng Xóm, Cô Lái Đò, Cô Hái Mơ, Gái Xuân, Chân Quê, và một bài hát thật đặc biệt: Viếng Hồn Trinh Nữ, được nhóm nhạc sĩ Trịnh Lâm Ngân phổ thành bài hát Hồn Trinh Nữ.

Nội dung bài thơ – bài nhạc này là cảm xúc của tác giả khi chứng kiến cảnh đưa tiễn một người trinh nữ về cõi vĩnh hằng vào một buổi sáng đầy u ám.

Theo cuốn sách “Thơ & giai thoại Nguyễn Bính” của tác giả Vũ Nam, hoàn cảnh sáng tác bài thơ này được kể lại là khoảng năm 1940, một lần Nguyễn Bính cùng bạn thân là Vũ Trọng Can đang đứng ở nhà số 20 phố Hàng Ngang, Hà Nội, chợt thấy có một đám ma đi qua. Hỏi qua thì được biết đó là đám tang một cô gái mới 16 tuổi, là hoa khôi đẹp nhất phố Hàng Đào, ai cũng xuýt xoa thương tiếc cho một kiếp ngắn ngủi của hồng nhan bạc mệnh.

Nhìn cỗ xe tang trắng, với đôi ngựa trắng, vòng hoa trắng, và những khăn sô trắng rợp phố, hai chàng thi sĩ rất xúc động. Chiều hôm đó, Vũ Trọng Can làm xong một bài thơ về cô gái 16 tuổi đó và đưa Nguyễn Bính xem. Xem xong Nguyễn Bính không nói gì. Hôm sau, Nguyễn Bính đưa bài thơ của mình cho Vũ Trọng Can xem, đó chính là bài “Viếng Hồn Trinh Nữ”. Người bạn kia bèn rút túi áo, xé bài thơ mình và nói:

“Ngày xưa Lý Bạch không làm thơ vịnh lầu Hoàng Hạc vì trước đó đã có thơ của Thôi Hiệu rồi. Nay có bài thơ của cậu thì thơ mình nên xé đi!”

Với bài Viếng Hồn Trinh Nữ, thi sĩ Nguyễn Bính đã tỏ lòng thương tiếc một người con gái nằm xuống khi tuổi còn xanh, dù không hề quen biết. Trong mắt ông, cả góc phố hiện lên chỉ là một màu trắng tang tóc đến lạnh người, và đó cũng là màu trắng tinh khôi như sự trinh trắng của cô gái xấu số.

Chỉ một đám tang đi qua cũng đủ để chàng thi sĩ có xúc cảm nghĩ ra một câu chuyện thật dài, những chuyện đời, những tâm tư tình cảm của người con gái chỉ mới tuổi trăng rằm, từ đó làm nổi bật hơn sự bi đát của một số phận. Những hình ảnh ở phía sau, như là người mẹ, những đứa em, và cả người để ý nàng (thậm chí đã tình đến chuyện cưới hỏi)… được thêm vào để minh họa sự luyến tiếc của những người xung quanh về một người con gái còn quá trẻ, còn ôm trong tay thật nhiều mơ mộng:

“Chắc hẳn những đêm như đêm qua,

Nàng còn say mộng ở chăn hoa,

Chăn hoa ướp một trời xuân sắc,

Cho tới tàn canh tan trống gà”

 

Tuy nhiên sự tiếc nhớ đó rồi cũng dần phai theo tháng ngày, đau buồn cũng chỉ một vài năm, rồi tất cả sẽ đi vào lãng quên, sẽ bị che phủ dưới một lớp bụi dày của thời gian. Thời gian qua đi, sẽ không còn ai nhớ về một nàng trinh nữ đẹp tuyệt trần đã từng hiện diện trên cõi đời, hoặc nếu có thì cũng như là người ta kể lại một “chuyện vui”. Sau đây là đoạn thơ diễn tả sự đau xót đó (không được đưa vào nhạc):

 

“Chỉ một vài ba năm thế rồi,

Người ta thương nhớ có ngần thôi,

Người ta nhắc đến tên nàng để,

Kể chuyện nàng như một chuyện vui”

 

nguồn” nhacxua.vn

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s