Thương một người ướt mi… (Kazenka)

 

 

 

 

Ngày ấy ở trong một con hẻm nằm trên đường Cao Thắng, Sài Gòn. Hằng đêm, có một người mẹ bị lao phổi nặng, đứng tựa cửa nhà thầm thì bài “Giọt mưa thu” ngóng trông con đi làm về. Con gái bà dù mới vào tuổi trăng tròn nhưng tối tối đã phải đi hát ở các phòng trà để kiếm tiền trang trải cuộc sống và lo chữa trị bệnh cho mẹ. Một lần khi hát đến bài “Giọt mưa thu”, nhớ đến mẹ đang nằm bệnh ở nhà, cô gái đã khóc. Những giọt nước mắt ấy “như một cơn mưa nhỏ trên tâm hồn mỏng manh” của chàng nhạc sĩ trẻ, khiến anh hồi tưởng lại “một cõi đời xa xôi” từng khiến anh nhỏ lệ vì nỗi đau mất cha. Ca khúc “Ướt mi” ra đời năm 1958, như một lời thủ thỉ tâm tình, một sự sẻ chia nỗi niềm của chàng nhạc sĩ đa cảm với cô ca sĩ hiếu thảo.

Mới từ Huế vào Sài Gòn, chàng nhạc sĩ cư ngụ trong một căn nhà trọ nằm cùng hẻm nhà hai mẹ con cô ca sĩ đồng hương. Được tận mắt chứng kiến gia cảnh của cô gái, được dõi nhìn đôi bờ vai mềm bé nhỏ âm thầm đi hát về hằng đêm, anh đã thương cô. Bài hát “Thương một người” được anh viết ra vào năm 1959 lại là một sự sẻ chia nữa của chàng nhạc sĩ dành cho cô ca sĩ.

Không lâu sau đó, mẹ cô gái mất. Đó cũng là lúc cô ca sĩ có giọng hát “lơ lửng với khói sương, trầm trầm, mang nỗi buồn man mác, nghẹn ngào, nức nở” cùng với “dáng dấp mảnh mai, yểu điệu thục nữ, mái tóc dài buông lơi trên vai gầy trong tà áo dài màu trắng, lam nhạt…” ngày càng trở nên nổi tiếng và có chỗ đứng cao trên các sân khấu ca nhạc miền Nam. Còn chàng nhạc sĩ vô danh, anh mang theo tình cảm đẹp với cô ca sĩ ấy vào Đà Lạt để rồi ở đó anh gặp… một cô ca sĩ khác – một giọng ca đưa tên tuổi anh bay cao…

 

Có lẽ các bạn cũng đã biết chàng nhạc sĩ trong câu chuyện trên là ai, vâng, không ai khác, đó chính là cố NS Trịnh Công Sơn. Còn nhân vật trong hai bài hát “Ướt mi” và “Thương một người” là Thanh Thúy, “nữ ca sĩ được ngợi ca nhiều nhất trong văn, trong thơ” miền Nam ngày đó. Thậm chí, Giáo sư – triết gia Nguyễn Văn Trung còn có hẳn một bài luận mang tên “Ảo ảnh Thanh Thúy”. Chính Thanh Thúy là người đầu tiên mang nhạc Trịnh đến với công chúng qua ca khúc “Ướt mi”, chứ không phải là Khánh Ly (người mà sau này Trịnh Công Sơn mới gặp ở Đà Lạt).

Nếu như ở bài “Ướt mi”, chúng ta sẽ bắt gặp đâu đó dư âm não nề, nỉ non của bài “Giọt mưa thu” mà Đặng Thế Phong sáng tác năm 1942, thì ở “Thương một người”, Trịnh Công Sơn đã có những định hướng rõ rệt đầu tiên, mang tính đột phá cho một dòng nhạc mang tên của chính ông, không thể lẫn với ai khác và đưa ông trở thành một “Người du ca chính hiệu ”.

Trong hai bài “Ướt mi” và “Thương một người”, thì mình có ấn tượng sâu sắc với “Thương một người” hơn. Bài ca ấy hàm chứa một bài thơ 5 chữ, một nhịp nhạc dập dìu, êm ái tựa bước chân của cô ca sĩ đi về con hẻm trong đêm. Ngày nay, bạn có thể bắt gặp đâu đó một vài bài ca nói về phận người, nhưng bạn sẽ không thể tìm thấy ở đâu mà phận người lại được mô tả đẹp đến thế, chân thực nhưng lại đậm chất thơ đến thế như trong nhạc Trịnh. Từ thân phận của một trung tá đầy quyền uy (Cho một người nằm xuống) cho đến một cô gái bán hoa thấp hèn (Đời gọi em biết bao lần , tất cả những mảnh đời đều hiển hiện rõ nét qua từng nốt nhạc, lời ca của Trịnh Công Sơn. Cứ như thể ông “nằm vùng” trong tâm hồn, trong cuộc đời họ vậy. Trong “Thương một người”, Trịnh Công Sơn đã diễn tả tình cảm của mình dành cho cõi đời buồn tủi của cô ca sĩ đẹp mong manh tựa làn khói, làn sương nhưng lại gánh trên vai một trách nhiệm nặng nề. Tình cảm “thương” ấy đã vượt qua sự thương hại, tiến gần đến tình yêu đơn phương, và xa hơn nữa là tiến tới tình cảm của một vị thần. Tất cả đều trôi qua nhè nhẹ, khe khẽ và rồi cuối cùng là sự nức nở:

Thương ai về ngõ tối

Sương rơi ướt đôi môi

Thương ai buồn kiếp đời

Lạnh lùng ánh sao rơi

Thương ai về ngõ tối

Bao nhiêu lá rơi rơi

Thương ai cười không nói

Ngập ngừng lá hôn vai

Thương nụ cười

Và mái tóc buông lơi

Mùa thu úa trên môi

Từng đêm qua ngõ tối

Bàn chân âm thầm nói

Lặng nghe gió đêm nay

Ngại ai buốt đôi vai

Bờ vai như giấy mới

Sợ nghiêng hết tình tôi

Thương ai về xóm vắng

Đêm nay thiếu ánh trăng

Đôi vai gầy ướt mềm

Người lạnh lắm hay không

Thương ai màu áo trắng

Trông như ánh sao băng

Thương ai cười trong nắng

Ngại ngùng áng mây tan.

Bài thơ đẹp quá! Đẹp đến lạnh người. Bài thơ này cùng với điệu nhạc đã nói lên tất cả và có lẽ không cần phải nói thêm gì nữa để phân tích vẻ đẹp của “Thương một người”. Chỉ biết rằng có một cô bạn nói với mình rằng, nếu có một anh nào đó tặng bạn ấy một bài thơ hay như thế thì bạn ấy sẽ yêu anh ấy ngay. Dù có thể cô bạn mình đã hơi cường điệu hóa nhưng quả thực, trên đời có mấy ai hiểu và cảm thông được với ta sâu sắc, cao đẹp như những gì mà Trịnh Công Sơn dành cho Thanh Thúy trong “Thương một người”.

Với những bạn gái cô đơn, mình thành thực khuyên các bạn đừng nghe bài hát này vào buổi đêm, bởi vì các bạn sẽ khóc đấy. Đôi vai gầy ướt mềm, người lạnh lắm hay không…

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s