Có những con người bước qua cuộc đời như một vì sao, lặng lẽ tỏa sáng rồi lặng lẽ khuất vào cõi vĩnh hằng, để lại phía sau biết bao thương nhớ.

Sự ra đi của ca sĩ Yến Hương không chỉ khép lại hành trình 87 năm của một kiếp người, mà còn khép lại thêm một chương đẹp của nền tân nhạc Việt Nam – thế hệ những giọng ca đã làm nên linh hồn của Sài Gòn Hòn Ngọc Viễn Đông suốt những năm cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960.

Riêng với Trần Quốc Bảo, đây còn là nỗi mất mát của một người chị thân thương.

Suốt gần 30 năm, cứ mỗi dịp sinh nhật chị vào 12 tháng Mười Một, tôi đều ghé thăm, mang một món quà nhỏ, khi thì viết một bài báo chúc mừng, khi thì chỉ ngồi trò chuyện ôn lại những kỷ niệm của một thời sân khấu rực rỡ. Chị hiền lành, chân thành, sống giản dị và luôn dành cho bạn bè một tình cảm rất đẹp.

Có những kỷ niệm tưởng như đã ngủ yên theo năm tháng, vậy mà chỉ một tin nhắn báo tin chị mất đã khiến tất cả ùa về nguyên vẹn.

Đó là mùa hè năm 2012.

Danh ca Bích Chiêu từ nước Pháp sang California chịu tang thân phụ là nhạc sĩ Lữ Liên. Hôm ấy Trần Quốc Bảo đưa chị Bích Chiêu đi thăm nhiều bạn bè nghệ sĩ cũ, và một trong những điểm dừng chân chính là nhà của ca sĩ Yến Hương.

Khoảnh khắc ấy đến hôm nay tôi vẫn còn nhớ như in.

Hai người phụ nữ đứng lặng nhìn nhau rất lâu.

Không cần ai giới thiệu.

Không cần gọi tên nhau.

Họ chỉ bước tới ôm chặt lấy nhau trong nghẹn ngào.

Bích Chiêu rời Việt Nam sang châu Âu từ năm 1962.

Đến mùa hè 2012, hai tiếng hát nổi tiếng của Sài Gòn mới có dịp gặp lại nhau sau đúng năm mươi năm xa cách.

Nửa thế kỷ.

Năm mươi năm đủ để một thành phố đổi thay.

Đủ để mái tóc xanh ngày nào bạc trắng.

Đủ để biết bao bạn hát cùng thời đã lần lượt khuất bóng.

Nhưng không đủ để làm phai nhạt tình bạn giữa hai người nghệ sĩ.

May mắn thay, hôm ấy tôi đã quay lại được đoạn video quý giá ấy.

Bây giờ mở lại những hình ảnh đó, nhìn Bích Chiêu và Yến Hương ôm nhau trong nước mắt, lòng tôi vẫn nghẹn lại.

Mới chỉ mười ba năm trôi qua…

Hôm nay cả hai tiếng hát ấy đều đã về miền sương khói.

⸻

Mười mấy năm cuối đời của chị là quãng thời gian khiến tôi day dứt nhất.

Đôi mắt chị mờ dần.

Chị không còn nhìn rõ để lái xe.

Chị cũng dần thu mình khỏi cuộc sống bên ngoài.

Tôi vẫn luôn có cảm giác trong sâu thẳm tâm hồn chị mang một nỗi buồn rất riêng, một nỗi buồn mà chị chưa từng muốn giãi bày.

Tôi nhiều lần gọi điện nhưng không liên lạc được.

Có lần tôi tìm đến tận căn hộ nơi chị ở trên tầng ba.

Chị mở cửa.

Hai chị em mừng lắm.

Nhưng chị ngại làm phiền tôi nên nhẹ nhàng dặn rằng nếu không báo trước thì chị sẽ không mở cửa nữa.

Sau đó tôi ghé lại vài lần đều không gặp.

Rồi từ lúc nào không hay, hai chị em mất liên lạc.

Đó là điều khiến tôi tiếc nuối nhất.

May mắn là tình thân giữa tôi với người con trai của chị – tài tử Joseph Hiếu – vẫn luôn gắn bó.

Ngày 14 tháng 2 năm 2024, đúng ngày Valentine cũng là sinh nhật của Joseph Hiếu, Hội Quán Màu Kỷ Niệm đã tổ chức một buổi mừng sinh nhật thật ấm áp cho anh. Từ đó đến nay, anh em chúng tôi vẫn thường xuyên liên lạc.

Rồi khoảng mười ngày trước, tôi nhận được tin nhắn khiến tim mình thắt lại.

“Anh Bảo ơi,

Mẹ của em mất rồi…

Ca sĩ Yến Hương – người chị thân thương của anh đã ra đi rồi anh ơi…

Vào khoảng 4 giờ sáng ngày thứ Sáu, 19 tháng 6 năm 2026…

Xin anh TQB và Gia Đình Nghệ Sĩ góp lời cầu nguyện cho Mẹ em…

Cảm ơn anh với bao nhiêu năm tình thân với Mẹ và em…”

Đọc xong những dòng ấy, tôi lặng người.

Biết bao nhiêu kỷ niệm bỗng trở về.

⸻

Ca sĩ Yến Hương, tên thánh Agnes Diệp Thị Yến, sinh ngày 12 tháng 11 năm 1939 tại Nha Trang, Khánh Hòa.

Tuổi thơ của chị trải qua nhiều thiếu thốn. Cha là người Pháp phải hồi hương trong thời chiến, để lại người mẹ Việt Nam tảo tần nuôi các con. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc nơi chị một nghị lực phi thường và một trái tim giàu lòng hiếu thảo.

Mới mười bảy tuổi, chị quyết định rời ghế nhà trường để bước vào đời, mang tiếng hát của mình gánh vác gia đình.

Từ sân khấu rạp Thanh Bình, chị nhanh chóng được nhạc sĩ Trần Văn Trạch dìu dắt vào Ban Sầm Giang của Đài Phát thanh Pháp Á.

Chỉ ít tháng sau, cái tên Yến Hương đã được khán giả biết đến qua làn sóng phát thanh và những sân khấu lớn của Sài Gòn.

Giọng hát não nùng, sâu lắng cùng vẻ đẹp dịu dàng rất Á Đông đã giúp chị trở thành một trong những gương mặt nổi bật nhất của thế hệ ca sĩ thứ hai của nền tân nhạc Việt Nam.

Ngoài Đài Phát thanh Pháp Á, chị còn là ngôi sao của những phòng trà nổi tiếng như Văn Cảnh, Hòa Bình, Việt Long, Arc en Ciel…

Đêm đêm, dưới ánh đèn xanh đỏ của Sài Gòn hoa lệ, Yến Hương cất tiếng hát để nuôi mẹ và các em bằng chính đồng tiền lao động nghệ thuật của mình.

Vào cuối thập niên 1950, chị cùng Thái Xuân, Bích Chiêu, Bạch Yến, Kim Chi, Mỹ Hòa, Trúc Mai, Thùy Hương… đã tạo nên một thời kỳ rực rỡ của âm nhạc Sài Gòn.

Nhà văn Hồ Trường An từng ghi nhận Yến Hương là một trong những giọng ca nòng cốt của Phòng trà Hòa Bình – nơi được xem là biểu tượng của sinh hoạt âm nhạc Sài Gòn trước năm 1975.

Không chỉ sở hữu nhan sắc được báo chí thời bấy giờ ca ngợi, Yến Hương còn là gương mặt được nhiều nhà xuất bản và các tờ báo văn nghệ chọn làm ảnh bìa.

Tuy từng tham gia điện ảnh và kịch nói, nhưng cuối cùng chị vẫn chọn âm nhạc làm con đường duy nhất của đời mình.

Là học trò của nhạc sĩ Đăng Tiến, chị đặc biệt thành công với dòng nhạc ngoại quốc lời Việt.

Trong đó, ca khúc “Ánh Đèn Màu” của Nguyễn Xuân Mỹ đã trở thành bài hát gắn liền với tên tuổi Yến Hương suốt hơn nửa thế kỷ.

Mỗi khi nhắc đến bài hát ấy, người yêu nhạc lại nhớ ngay đến tiếng hát dịu dàng, đầy tâm sự của chị.

Sau năm 1975, định cư tại Hoa Kỳ, Yến Hương vẫn tiếp tục hoạt động nghệ thuật, góp phần gìn giữ và phát huy nền âm nhạc Việt Nam nơi hải ngoại cùng nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Kim Anh, Nhật Hạ, Kiều Nga, Thúy Vi, Ngọc Lan…

Năm 1988, Trung tâm Tú Quỳnh phát hành chương trình “Tiếng hát Yến Hương – Ánh Đèn Màu”, đánh dấu sự trở lại đầy ý nghĩa của chị với khán giả yêu nhạc.

Người bạn đời của chị là một nhạc công người Philippines từng chơi nhạc sống tại Sài Gòn.

Chị cũng là thân mẫu của nam tài tử Joseph Hiếu, người đảm nhận vai chính trong bộ phim Ride The Thunder, một tác phẩm điện ảnh của Hoa Kỳ về tình huynh đệ chi binh Việt – Mỹ.

⸻

Hôm nay…

Một tiếng hát đã lặng.

Một ánh đèn sân khấu đã khép lại.

Nhưng “Ánh Đèn Màu” của Yến Hương sẽ không bao giờ tắt trong ký ức của những người từng yêu Sài Gòn, yêu tân nhạc Việt Nam và yêu một giọng ca đã sống trọn đời với nghệ thuật.

Thay mặt Gia Đình Nghệ Sĩ và với tất cả tình cảm của một người em đã có gần 40 năm gắn bó với chị, tôi xin cúi đầu tiễn biệt ca sĩ Yến Hương.

Nguyện xin Thiên Chúa nhân từ đón nhận linh hồn Agnes Diệp Thị Yến vào Nước Hằng Sống, nơi không còn nước mắt, không còn chia ly, chỉ còn bình an và ánh sáng vĩnh cửu.

Nếu quý thân hữu, quý nghệ sĩ và khán giả còn dành cho ca sĩ Yến Hương một tình cảm yêu mến, xin hãy dành chút thời gian đến thắp một nén hương lòng, cầu nguyện và tiễn đưa chị trong chặng đường cuối cùng theo chương trình tang lễ của gia đình.

Vĩnh biệt chị Yến Hương.

Vĩnh biệt một tiếng hát đã làm đẹp cho Sài Gòn Hòn Ngọc Viễn Đông và sẽ mãi sống trong trái tim của nhiều thế hệ yêu nhạc Việt Nam