NỮ DANH CA THANH THÚY VỚI “PHỐ BUỒN”, “KIẾP NGHÈO” VÀ “XÓM ĐÊM” (Diệu Quỳnh)

 

 

Sài Gòn vào giữa những năm 1950, bên cạnh cuộc sống giàu sang, phồn hoa của giới thượng lưu thì nơi đó còn có những người lao động nghèo nàn, khốn khó sống len lỏi giữa phố thị. Có ba người nhạc sĩ đã thấu hiểu được hoàn cảnh và sáng tác nên những ca khúc miêu tả chân thực được hình ảnh xóm nghèo với những con người thiếu thốn, ốm yếu, đó là nhạc sĩ Phạm Duy với “Phố Buồn”, nhạc sĩ Lam Phương với “Kiếp Nghèo” và nhạc sĩ Phạm Đình Chương với “Xóm Đêm”

 Điều đặc biệt người viết muốn nối đến trong bài này là cả ba nhạc phẩm bất hủ của ba nhạc sĩ lừng danh đều được thể hiện xuất sắc và thành công qua tiếng hát nữ Danh ca Thanh Thúy.

Có lẽ vì xuất thân từ một gia đình nghèo, đã có lúc phải chạy vạy từng ngày để lo thang thuốc chữa bệnh cho Mẹ và lo cho em ăn học nên ca sĩ Thanh Thúy đã thấu hiểu, cảm thông và thương cho nỗi khốn khó của những người nghèo. Cô đã thể hiện điều đó bằng cả tình cảm và con tim mình qua những bài nhạc một cách thật chân thực và xúc động mang đến cho người nghe sự thổn thức, rung cảm.

Bài hát “Phố Buồn” nổi tiếng qua giọng hát Thanh Thúy từ khi Cô hãy còn là một thiếu nữ đôi tám. Nhạc sĩ Phạm Duy đã nhận xét như sau:

“…Nhờ giọng hát ma quái của Thanh Thúy, nhờ nhà xuất bản ở chợ trời âm nhạc tái bản tới 8 lần, bài ca xã hội này phổ biến ra dân chúng rất nhanh, rất rộng mà không cần phải nhờ tới đài phát thanh…”.

Nhạc phẩm “Phố Buồn” được nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác vào năm 1954. Ông cho biết đây là ca khúc nhắc đến người lao động ở những khu nhà vách lá ở ven đô. Không gian của bài hát được mô tả là một xóm nghèo trên con đường nhỏ không tên, có bùn lầy bôi quết, hai bên là những mái tranh im lìm và tối tăm không đèn. Tất cả những hình ảnh đó hiện ra ngả nghiêng theo bước chân về nhà của một cô gái được tác giả gọi là “em” sau một ngày làm việc vất vả, trong một đêm mưa rả rích:

“Ðường về đêm đêm mưa rơi ướt bước chân em

Bùn lầy không quên bôi thêm lối ngõ không tên

 Qua mấy gian không đèn Những mái tranh im lìm

Ðường về nhà em tối đen…”

“Tôi viết bài Kiếp Nghèo trong hoàn cảnh hoàn toàn thật của tôi lúc đó. Viết bằng rung động chân thành, và lần đầu tiên tôi viết bài Kiếp Nghèo bằng những giòng nước mắt… Lúc đó tôi còn trẻ lắm, khoảng 1954, sau khi tôi bán được bài Trăng Thanh Bình đầu năm 1953, tôi để dành được một số tiền, mua một chiếc xe đạp để di chuyển trong lúc đi học. 

Nhà tôi ở Dakao. Thường thường muốn về Dakao phải đi qua con đường Phan Thanh Giản. Con đường Phan Thanh Giản cây cối um tùm. Khoảng ngang trường Gia Long không có một căn nhà nào… Đêm đó, tôi chẳng may gặp một trận mưa rất to, không có nơi để trú mưa, đành phải đi dưới mưa để tìm “thú đau thương”.

Lúc đó, tôi thấy mình thật cô đơn, thấy mình bé nhỏ và hình như bị đời ruồng rẫy đến vô tình. Tôi đi mãi cho tới khi về nhà, không kịp thay quần áo, ôm cây đàn và cứ thế viết về Kiếp Nghèo, về phận bạc của mình”

“Đường về đêm nay vắng tanh

Rạt rào hạt mưa rớt nhanh

Lạnh lùng mưa xuyên áo tơi

Mưa chẳng yêu kiếp sống mong manh

Lầy lội qua muôn lối quanh

Gập ghềnh đường đê tối tăm

Ngập ngừng dừng bên mái tranh

Nghe trẻ thơ thức giấc bùi ngùi…” 

 

3. Xóm đêm

 

 

Và với “Xóm Đêm” của Phạm Đình Chương, trong một bài viết của Trần Hữu Ngư, ông có viết rằng: “Năm 1960, ca sĩ Thanh Thúy trong một Đoàn ca nhạc từ Sài Gòn ra Bình Tuy (nay là Hàm Tân – La Gi) đã trình bày “Xóm đêm”. Lúc bấy giờ đêm nhạc “không bán vé”, vào cửa tự do. Nghe Thanh Thúy hát “Xóm đêm”… Vì nghe Thanh Thúy ca hay quá, sáng hôm sau tôi vội ra tiệm sách để mua bản nhạc này. Nhưng bài “Xóm đêm” đã bán sạch. Hỏi thăm mấy thằng bạn để mượn chép lại”.

 

Nhạc phẩm “Xóm Đêm” của nhạc sĩ Phạm Đình Chương được viết theo giai điệu Boléro, có thể nói là một bài hát Boléro sang trọng… tuy rằng đây là một ca khúc mà nội dung của nó là diễn tả cảnh nghèo của một xóm bình dân, họ sống bằng sức lao động trên hai bàn tay. Nhạc sĩ Phạm Đình Chương viết xóm nghèo với đôi vợ chồng nghèo tạm trú, những đêm thức trắng để mong một ngày nào đó tươi sáng hơn:

“… Đêm tha hương ai vọng trông

Đêm cô liêu chinh phụ mong

Đêm bao canh mưa âm thầm

Theo gió về khua cơn mộng

Hẹn mai ánh xuân nồng… 

Cho nên đêm còn dậy hương

Để dìu bước chân ai trên đường

Để nhìn xóm khuya không buồn

Vì người biết mang tình thương…”

 


Khám phá thêm từ Thanh Thúy

Đăng ký để nhận các bài đăng mới nhất được gửi đến email của bạn.

2 comments on “NỮ DANH CA THANH THÚY VỚI “PHỐ BUỒN”, “KIẾP NGHÈO” VÀ “XÓM ĐÊM” (Diệu Quỳnh)

Trả lời

Email của bạn sẽ không hiển thị công khai. Các mục bắt buộc được đánh dấu *