Nhạc Sĩ Vinh Sử và cơn đau hành hạ ung thư ruột già nhiều năm qua (Trần Quốc Bảo)

Nhạc sĩ Vinh Sử trên giường bịnh và ảnh phải là hình Vinh Sử thời trai trẻ
Nhạc sĩ Vinh Sử trên giường bịnh và ảnh phải là hình Vinh Sử thời trai trẻ

Những ca khúc của Vinh Sử tôi đã được nghe từ những năm đầu 1970. Hầu hết là những ca khúc phổ thông, đi vào xóm hẻm ngõ ngách nào cũng nghe giới bình dân yêu thích hát. Những bài hát Nhẫn Cỏ Cho Em, Gái Nhà Nghèo, Yêu Người Chung Vách, Người Phu Kéo Mo Cau, Mưa Bụi.. đã một thời làm mưa gió trên các sân khấu, Vidéo và ngay cả trong các quán nhạc karaoke hoặc “Hát Cho Nhau Nghe”.. Tuy nhiên mãi đến năm 1994, 1995, tôi mới gặp Vinh Sử lần đầu, trong một cuộc họp mặt với nhiều nhạc sĩ Sàigòn tại một quán ăn trên đường Đồn Đất do chị ruột của ca sĩ Duy Thanh làm chủ. Nếu không được giới thiệu tên Vinh Sử, thì tôi không nghĩ đó là một nhạc sĩ có nhiều ca khúc thành công kể trên, bởi dáng vẻ bề ngoài của Anh giống như một người làm ăn thương mại. Mà cũng đúng, lúc đó Vinh Sử tự giới thiệu mình có hãng giầy dép Bata gì đó, bán chạy ở Saigon. Anh đi đâu cũng mang theo bên mình một cặp táp Samsonite toàn hình ảnh, giấy tờ liên quan đến công việc giầy dép của mình. Tướng Vinh Sử đã không cao, da thịt đầy đặn, người không biết Vinh Sử có thể đoán lầm Anh là dân làm ăn gốc Hoa có tiền. Thấy Vinh Sử kể công việc như vậy, tôi mừng cho người Anh nhạc sĩ thành công, trong khi bao đồng nghiệp khác như Trúc Phương, Thăng Long.. còn quá nhiều gian nan lận đận. Ai dè, năm vừa qua, tôi nhận nhiều tin không lành đến từ ca sĩ Thiên Quang (Ngôi Sao Tương Lai), Phương Hồng Quế, Ông Lê Quý An, và mới đây nhất là ca sĩ Giao Linh báo tin nhạc sĩ Vinh Sử đang mắc chứng bịnh ung thư ruột già nghiêm trọng và hiện giờ sống trong một căn phòng rất nhỏ hẹp tại Quận 7 vô cùng thương cảm. Trước giờ giao bài, vợ chồng ca sĩ Giao Linh gọi người viết: “Tụi mình làm gì cho ảnh đi em, hồi Tết vừa qua, Anh Sang mang một bộ nệm mới vào thay cho ảnh nằm. Căn phòng nhỏ chiều sâu chỉ có 5, 6 thước, bỏ cái nệm xuống là đã chiếm hết cái phòng. Anh nhận quà mà rưng nước mắt..

Sau đây, người viết xin được phép đăng một bài viết về Vinh Sử của một thân hữu, Ông Lê Quý An, một trong những thân hữu luôn quan tâm về sự bất hạnh của người nhạc sĩ này. Ông vừa gọi người viết và báo: “Nếu cháu có làm gì cho Vinh Sử, nhớ gọi cậu giúp một tay”. Dưới đây là một bài viết của Ông cho biết thêm một số chi tiết về hoàn cảnh đáng thương kể trên. Mời bạn đọc:

“Năm 1970, qua sự giới thiệu của nhạc sĩ Ðỗ Lễ tác giả nhạc phẩm “Sang Ngang,” tôi được gặp và quen biết nhạc sĩ Vinh Sử. Vinh Sử là một người ăn nói khiêm nhường, tính vui vẻ, miệng cười “xòe xòe,” nói chuyện duyên dáng rất dễ thương nên nhanh chóng tạo cảm mến với người đối thoại. Ông không hút thuốc nhưng uống bia đều đều mỗi ngày dăm ba chai. Phương tiện di chuyển của Vinh Sử là chiếc xe mô-tô to đùng, còi xe khi là âm thanh tiếng chó sủa, khi là tiếng lợn ủn ỉn hoặc tiếng gà gà gáy te te, làm giật mình người chung quanh mỗi khi ông bóp còi. Nhạc sĩ Vinh Sử xuất thân ở xóm nghèo Vĩnh Hội, Quận 4, Sài Gòn, nên đa số nhạc phẩm của ông sáng tác đều dành cho giới nghèo sống trong xã hội, chẳng hạn như diễn tả về tình yêu được bày tỏ bằng ngôn ngữ đời thường rất mộc mạc chân tình trong nhạc phẩm “Nhẫn Cỏ Cho Em,” một bản nhạc ngay khi đưa ra công chúng đã nhanh chóng được đón nhận nồng nhiệt vì nội dung làm rung động lòng người:

Anh nghèo nên chẳng nhẫn kim cương
tặng em theo sính lễ huy hoàng…
thì đây anh đan nhẫn cỏ
tặng em coi như bỏ ngõ,
lòng anh chắc em đã biết

Tình yêu thuở học trò cũng vậy, thay vì trai gái tặng nhau món quà quý giá hay đắt tiền giá trị, Vinh Sử trái lại, tặng bạn cùng lớp nhành cây trứng cá, như mấy câu dưới đây của bài “Nhành Cây Trứng Cá”:

Bẻ một nhành cây, nhành cây trứng cá
Ðể khi vô trường, chia trái cho em
Hương trái mê ly, hai đứa xù xì
Cô giáo phạt quỳ, em lệ hoen mi

Thế rồi ở Quận Tư Khánh Hội xóm nghèo, Vinh Sử sáng tác tiếp bài “Gái Nhà Nghèo,” kể cảnh khổ của một cô gái nghèo, như sau:

Em vốn mang thân con gái nhà nghèo
Thay cha mẹ già lo đàn em yêu…
Tuổi trăng đôi tám mỹ miều
Mà nào em ước mơ nhiều
Khi biết nhà vách lá, cột xiêu…

Vinh Sử sáng tác rất phong phú, lúc ông chưa nổi tiếng đã có số lượng dồi dào cả trăm nhạc phẩm, ông mang đi bán cho các nhà sách và nhà xuất bản để xin ứng trước một số tiền xem như mượn nợ, khi nhạc ông xuất bản bán được sẽ khấu trừ lại. Ngoài ra người nhạc sĩ còn mang nhạc phẩm mình đến tặng cho các ca sĩ với hy vọng sẽ có giọng hát nào hợp để họ trình bày, giới thiệu nhạc phẩm của ông đến công chúng.

Chờ đợi mỏi mòn vô vọng, trong khi số nợ nần ông từng vay mượn nơi các nhà xuất bản ngày càng nhiều hơn. Cho đến một ngày, có một ca sĩ hát bài “Nhẫn Cỏ Cho Em” trên đài phát thanh Sài Gòn, đó là ca sĩ Chế Linh, rồi tiếp đến là Thanh Tuyền và Giao Linh, bài hát này được thính giả khắp nơi tới tấp gọi vào đài phát thanh yêu cầu cho nghe lại; và theo số yêu cầu của thính giả, bản nhạc Nhẫn Cỏ Cho Em đã được phát lại cả trăm lần sau đó, khiến cho bản nhạc nhanh chóng nổi tiếng và đưa Vinh Sử trở thành một nhạc sĩ tên tuổi. Bấy giờ các nhà xuất bản cho người đi tìm Vinh Sử để mua lại tác quyền nhạc, còn Vinh Sử nghe tin mình bị kiếm tìm lại ngỡ là bị lùng tìm đòi nợ nên sợ quá đi trốn. Nhưng không, các nhà xuất bản từng ứng trước tiền cho Vinh Sử không những quên nợ cũ mà còn trả tiền bản quyền rất cao cho Vinh Sử ở những tác phẩm mới về sau.

Khi nhạc của Vinh Sử được yêu thích và chú ý, ông có đầu óc kinh doanh, tự in riêng những bản nhạc lẻ của mình rồi mang đến gởi bán ở các tiệm sách, hoặc nhờ các tủ thuốc lá dọc theo vỉa hè đường Lê Lợi bán giùm. Ở thập niên 60, bản nhạc “Nhẫn Cỏ Cho Em” mỗi tháng bán trên 200,000 bản, đặc biệt nhạc phẩm “Yêu Người Chung Vách” có số bán kỷ lục 500,000 bản trong 1 tháng. Tiền vô nhiều nhưng Vinh Sử vẫn ở nơi xóm nghèo, sống với người nghèo… Ðời sống va chạm hay đùm bọc mình luôn là chất liệu rung động tạo cảm hứng cho người nghệ sĩ sáng tác nên tác phẩm. Nhạc của Vinh Sử đa số viết cho giới người nghèo ở xóm nghèo nên được tầng lớp dân chúng bình dân, là những con người thuộc thế giới nghèo nàn nhưng đôn hậu, tuy sống chân chất nhưng tình cảm nồng nàn, đã đón nhận và yêu thích dòng nhạc của Vinh Sử, do đó nhạc ông sau một thời gian được người ta đặt cho danh hiệu là “Nhạc Sến,” Sến ám chỉ mấy cô gái nghèo phải đi làm thuê, gánh nước mướn, mưu sinh vất vả nơi phồn hoa đô hội. Thế rồi người nhạc sĩ luôn vinh danh những tấm lòng, luôn nói lên những tâm trạng của hạng người bình dị như con cò con sến, lại được người đời sau đó tặng luôn cho Vinh Sử danh hiệu “Vua Nhạc Sến”! Vinh Sử đón nhận danh hiệu này bằng một tấm lòng, chấp nhận và hãnh diện với chữ “Vua,” tươi cười thích thú nói rằng “Sến hay Cò gì cũng được, miễn nhạc của mình hát lên mà bà con đồng cảm, yêu thích đón nhận là được rồi!”

Ðể chứng tỏ cho những lòng dạ chật hẹp có cái nhìn hạng bậc nhân vị, Vinh Sử ghi tên học ở trường Quốc Gia Âm Nhạc Sài Gòn và đã theo học nơi trường dạy âm nhạc này một thời gian dài. Vinh Sử tuy đường học vấn dở dang nhưng là người có chí tiến thân mạnh mẽ, ông học ở trường đời để thành nhân nhiều hơn là cần thiết đỗ đạt cấp bằng nơi trường học. Ngoài nghề sử dụng chất xám của tim óc để sáng tác nhạc, Vinh Sử đặc biệt còn có thêm nghề khéo léo của đôi tay là nghề đóng giày rất thiện nghệ, và ông đã dùng tay nghề thiện xảo của mình mở một xưởng nhỏ đóng giày, và xưởng giày của Vinh Sử đã tạo việc làm cho một số bà con ở xóm nghèo có thêm lợi tức.

Cách đây năm bảy năm về trước, Vinh Sử được một người đàn bà dưới miền Tây tự nguyện dọn đến sống chung, chăm lo cơm nước, quán xuyến việc nhà một thời gian. Nhờ có người nội trợ, nghề đóng giày những tưởng đã mang đến cho Vinh Sử một công ăn việc làm bền vững, một cuộc sống no ấm. Nhưng cũng một ngày, chính người đàn bà đã đến kia lại bỏ đi, tàn nhẫn hơn, bà mang theo tất cả bạc tiền dành dụm được của hai người. Thế là Vinh Sử trắng tay, trở thành người nghèo túng với cuộc sống đơn độc, khủng hoảng.

Tháng Mười Một năm 2011, tôi hay tin Vinh Sử vì đau buồn mà lâm trọng bệnh, bệnh ung thư ruột già, phải vào nằm nhà thương. Sau đó cắt ruột hai ba lần, làm cho việc đi vệ sinh rất khó khăn, một mình phải tự lo cho mình, tình cảnh thật thê thảm. Từ đó đến hôm nay, ông phải sống trong cảnh bệnh hoạn ngặt nghèo, không người giúp đỡ, nghèo khổ cực cùng.

Bài viết này tôi cố gắng ghi lại một số hiểu biết về nhạc sĩ Vinh Sử, và thông báo về hoàn cảnh hiện tại của ông đang mắc bệnh ung thư trong tình trạng nguy ngập và thiếu thốn, đơn chiếc. Mong sẽ đến tay các ca sĩ từng hát, các trung tâm băng nhạc từng thu âm, những thính giả từng nghe những bản nhạc “sến” của Vinh Sử, hay như ngay cả quý bà con cùng xóm nghèo với ông khi xưa, hiện đang sinh sống ở nước ngoài, quý thính giả, đã từng quý mến dòng nhạc của người nhạc sĩ này, để rất mong được tất cả quý vị khi biết tin nhạc sĩ Vinh Sử đang lâm vào hoàn cảnh khốn cùng, còn thêm bệnh ung thư như vậy, quý vị thương cảm mà tiếp tay gởi quà hay gởi tiền cứu giúp.

Dưới đây là điện thoại và địa chỉ của nhạc sĩ Vinh Sử:

Nhạc sĩ Vinh Sử
86/52 đường 37 Phường Tân Kiểng, Quận 7 Saigon, Viet Nam
Ðiện thoại: 0903.939.020

Vừa qua, là bài viết của Ông Lê Quý An viết về nhạc sĩ Vinh Sử. Tin mới nhất, cách đây vài tháng, nhạc sĩ Vinh Sử đã trải qua cuộc phẩu thuật ruột già thành công tại Bịnh Viện Gia Định tuy nhiên tình trạng sức khỏe của Ông đến nay còn rất yếu. Theo lời của nhà báo Mai Quỳnh Nga, cô cho biết:

Ngày ấy, một bài hát, nhạc sĩ của giới bình dân có thể mua được một chiếc xe hơi đời mới kia mà. Đi đâu cũng nghe người ta nỉ non nhạc Vinh Sử. Những bài hát của ông bán chạy như tôm tươi. Cuộc sống chìm ngập trong kim tiền, sống không biết ngày sau. Nhưng tiền rồi cũng hết, thời rồi cũng qua, tình rồi cũng nhòa. Những bài sáng tác mới đây không còn ghi dấu trong lòng công chúng nữa, nhìn lại, ông trắng tay. Bây giờ, tiền tác quyền chỉ đủ cho ông trang trải tiền ăn, tiền trọ qua ngày. Có tháng, bài sáng tác ra không bán được, lại bệnh tật hành hạ, ông cũng nằm lì ở nhà chịu đói chứ không dám ngửa tay xin tiền ai, kể cả con cái. Ông ngại, dẫu rằng như ông nói: “Tui bị bệnh tật vầy có lẽ do kiếp trước tui ở ác quá. Chứ tui không hối tiếc hồi mình ăn chơi này nọ. Tuổi trẻ mà. Do mình không dành dụm nên giờ nghèo khổ, mình làm mình chịu, chẳng than oán ai”. Cơn ho lại kéo đến. Ông lấy khăn giấy bụm miệng. Tấm khăn ướp nhẹp nhưng ông không vứt đi mà dùng vành khăn lau miệng. Ông cười khó nhọc: “Giờ phải dè sẻn vậy đó. Thay vì hai cái khăn giấy thì dùng một cái cho đỡ tốn”.

Bây giờ, bệnh tật, đau đớn, ông chẳng còn tâm trí nào để sáng tác nữa. Nốt nhạc bật ra làm gì giữa muôn trùng khổ lụy, đau thương. Nhưng trong cơn đau ấy, ông chợt thấy ấm lòng khi bạn bè từ khắp nơi đến thăm hỏi, động viên và góp sức cho mình. Lẫn trong tiếng mưa, giọng người nhạc sĩ già lạc đi: “Mấy năm qua tui nợ nhiều người lắm”. Tôi hiểu, ông muốn sử dụng từ “nợ” gồm cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Tự hỏi, biết bao giờ ông mới trả hết? Nằm đây, ông nhớ ngày xa xưa. Ông nhớ những người đi qua đời mình. Dù lạ, dù quen. Đôi khi đi qua một kiếp người, ta mới tìm được sự bình yên. Để rồi, dù rằng đường xa mịt mờ trong cơn đau bệnh tật, ông mong mình vẫn có ngày ngồi dậy, ôm cây đàn mà dệt nên muôn giai điệu mới. Hỏi ông đó là giai điệu gì? Vẫn hai giọt nước mờ trong khóe mắt: “Tình yêu”.

(trích bài viết của Trần Quốc Bảo đăng trong tuần báo Việt Tide phát hành ngày thứ sáu 14 tháng 2 năm 2014)

Trần Quốc Bảo

Trần Quốc Bảo

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s