Là một trong nữ tài tử sáng giá tại Á Châu trong thập niên 60-70, Thẩm Thúy Hằng bước vào nghề diễn xuất từ năm 16 tuổi với vai chính trong phim Người Đẹp Bình Dương, từ đó tên tuổi của cô đã làm rạng danh ngành điện ảnh Việt Nam.

Cô sinh năm 1941 (có tài liệu nói là năm 1940) tại Hải Phòng, tên thật là Nguyễn Kim Phụng, tên Thánh là Jeane. Cụ thân sinh là một viên chức trong chính quyền Quốc Gia Việt Nam có chuyển ra Bắc làm việc một thời gian nên cô được sinh ra ở đó. Đến năm 1941, gia đình chuyển về An Giang sinh sống. Cụ ông mất năm cô mới 13 tuổi. Thuở nhỏ, cô theo học trường Huỳnh Văn Nhứt ở Long Xuyên, sau đó lên Saigon sống với người chị và theo học trường Huỳnh Thị Ngà ở Tân Định đến hết năm đệ tứ (lớp 9).

Vào lứa tuổi trăng rằm mơ mộng, cô Nguyễn Kim Phụng vô tình nhận được từ tay cô bạn thân một trang báo có đăng quảng cáo cuộc thi tuyển tài tử của hãng phim Mỹ Vân sẽ làm bộ phim Người Đẹp Bình Dương, phim lấy gốc từ một truyện cổ tích Tầu, sẽ chiếu vào dịp Noel và mừng nắm mới 1958, trong đó hứa hẹn người đoạt giải sẽ được đi Hongkong theo học lớp đào tạo diễn xuất. Cô Phụng thấy thích quá, bèn lén mẹ ghi danh dự thi.

Sau này, người đẹp Thẩm Thúy Hằng kể: Trong khi Hằng và đứa bạn đến chụp ảnh ở tiệm Hà Di thì gặp ông Lý Quốc Mậu là người thường đóng vai “Tiên Ông” trong các bộ phim cổ tích. Ông Mậu nhìn Hằng chăm chăm rồi nói nếu Hằng đồng ý, ông sẽ giới thiệu đến hãng Việt Thanh thì sẽ được nhận ngay không cần phải thi gì cả. Nhưng Hằng ham giải thưởng được đi Hồng Kông học về diễn xuất của hãng Mỹ Vân nên chỉ xin địa chỉ của ông để sau này nếu cần thì nhờ vả vậy thôi, không nhờ giới thiệu ngay lúc ấy. . Hằng kể tiếp: “Nếu ngày đó Hằng nhờ ông Lý Quốc Mậu giới thiệu thì đã trở thành diễn viên của hãng Việt Thanh, có dịp đóng chung với chị Kim Cương chứ không phải diễn viên của hãng Mỹ Vân”.

Tới ngày thi tuyển, Kim Phụng giả bộ đi học như mọi ngày để cha mẹ khỏi nghi ngờ. Đến trường gặp nhau xong, hai đứa chở nhau bằng chiếc xe đạp tới hãng Mỹ Vân để chờ gọi tên dự thí.

Giữa hơn 2,000 đóa hoa hương sắc với những gương mặt nổi bật như Kim Vui, Khánh Ngọc, Kiều Chinh, Trang Thiên Kim, Mộng Tuyết, Thu Trang v.v…, Kim Phụng nản chí, cô và đứa bạn quyết định bỏ cuộc.

Giữa lúc hai đứa đang định ra ngoài lấy xe thì như số mệnh đã an bài sao đó, hai đứa bất ngờ gặp bà Mỹ Vân – chủ hãng phim Mỹ Vân – đang từ trên xe hơi bước xuống. Bà và một người khác – đàn ông – hình như phụ tá, nhìn Kim Phụng chăm chăm rồi hỏi sao chưa thi đã định rút lui, Kim Phụng không biết bà là ai, đến đây có việc gì nhưng lễ phép trả lời rằng tại hai đứa thấy nhiều người đẹp ăn diện quá, sợ mình không bằng họ nên không dám thi. Bà Mỹ Vân bị thu hút bởi cặp mắt to, nửa như ngây thơ, nửa như lạ lẫm trước cuộc đời khiến và gương mặt xinh đẹp kỳ lạ đó, bà bảo đã đến thì cứ thi, mình đẹp và nếu có tài năng thì sợ gì ai mà chưa thi đã định bỏ cuộc. Được bà khuyến khích, Kim Phụng và đứa bạn lên tinh thần, lại bạo dạn trở vào. Đến lúc được gọi tên lên sàn diễn ứng thí, Kim Phụng mới biết người đàn bà đã khuyến khích mình là một trong các giám khảo. Bà nhìn cô nữ thí sinh mới 16 tuổi (Thẩm Thúy Hằng sinh năm 1941, cuộc thi diễn ra năm 1957) với gương mặt đẹp một cách kỳ lạ dường như rất phù hợp với vai chính Tam Nương trong kịch bản phim “Người đẹp Bình Dương” của nghệ sĩ Năm Châu. “Bình Dương” trong truyện cổ tích là ở bên Tàu của chứ không phải Bình Dương Việt Nam. Bà hơi mỉm cười và khẽ gật gật đầu một cách thiện cảm.

Không ai có thể ngờ được cô nữ sinh Nguyễn Kim Phụng – người toan bỏ cuộc thi – đã vượt qua hơn 2,000 thí sinh, bước lên bục vinh quang với giải nhất cuộc tuyển lựa diễn viên nữ cho phim “Người đẹp Bình Dương”, khởi đầu một sự nghiệp sáng chói của một minh tinh màn bạc.

Nhiều tờ báo nói nghệ danh Thẩm Thúy Hằng là do ông bà Mỹ Vân đặt. Sau này, Thẩm Thúy Hằng cho biết hãng Mỹ Vân chỉ đề nghị cô chọn một nghệ danh bởi vì cái tên Kim Phụng của cô rất dễ lầm với một gánh hát cải lương, còn cái tên Thẩm Thúy Hằng là do chính cô đặt. Cô rất kính trọng các bậc thầy như soạn giả Năm Châu, má Bảy Phùng Há, nghệ sĩ Kim Cúc… là những người mà cô đã học hỏi được nhiều điều trong nghề nghiệp. Riêng đối với nhạc sĩ Thẩm Oánh, lúc Kim Phụng xin vào học về bộ môn Kịch tại trường Ca Vũ Nhạc Phổ Thông Sài Gòn thì ông là hiệu trưởng, đích thân ông làm giám khảo nhận cô vào học nên cô nhớ ơn, lấy họ “Thẩm” làm họ trong nghệ danh, còn cái tên “Thúy Hằng” là do cô thích từ nhỏ vậy thôi.

Nói tóm lại, nghệ danh “Thẩm Thúy Hằng” là do cô tự đặt lấy, phát xuất từ tên của Giáo sư Nhạc sĩ Thẩm Oánh (1916-1996) hiệu trưởng một trường ca vũ nhạc lúc ấy, còn “Người đẹp Bình Dương” là kịch bản của soạn giả Nguyễn Thành Châu tức Năm Châu, viết dựa theo một truyện cổ tích Trung Hoa, không phải tỉnh Bình Dương ở Việt Nam.

Kể từ đó, những hợp đồng đóng phim đua nhau mời gọi. Nhan sắc và tài năng của Thẩm Thúy Hằng nhanh chóng đưa cô lên vị thế số một với một sự nghiệp diễn xuất tổng cộng hơn 60 cuốn phim trong và ngoài nước.

Thời kỳ vàng son của Thẩm Thúy Hằng có thể kể đến giai đoạn 1965-1972, khi các bộ phim có cô thủ vai đều đạt doanh thu cao, điển hình là hai bộ phim Như Hạt Mưa Sa và Chiều Kỷ Niệm.

Phim Chiều Kỷ Niệm của đạo diễn Lê Mộng Hoàng sản xuất năm 1970 do Thẩm Thúy Hằng thủ vai chính đã tạo nên một kỷ lục về mức thu gây ngạc nhiên cho giới nghệ thuật miền Nam thời đó. Khán giả đông tới mức kỷ lục trong suốt tuần công chiếu đầu tiên, khiến cho hai rạp Rex và Văn Hóa nhận chiếu phim này phải chiếu tiếp sang tuần thứ nhì. Đây là một trong những phim Việt Nam hiếm hoi thu hút được khối lượng khán giả yêu thích đông đến vậy.

Trong phim Như Hạt Mưa Sa, chuyển thể từ tác phẩm văn học cùng tên của nhà văn Ngọc Linh, do cố đạo diễn Bùi Sơn Duân dàn dựng năm 1971, Thẩm Thúy Hằng đảm nhận hai vai diễn là hai chị em sinh đôi với tính nết hoàn toàn trái ngược, cô chị dịu dàng, nhu mì bao nhiêu thì cô em trẻ trung, hiện đại bấy nhiêu. Cùng diễn với Thẩm Thúy Hằng có các tài tử Trần Quang, Bạch Tuyết, Đoàn Châu Mậu, Diễm Kiều… Phim cũng rất thành công về mặt tài chánh.

Ngoài ra, Thẩm Thúy Hằng tham gia những phim Áo Dòng Đẫm Máu (1960), Oan Ơi Ông Địa (1961), Tơ Tình (1963), Bóng Người Đi (1964), Nàng (1970), Xin Đừng Bỏ Em (1970), Sóng Tình (1972), Tứ Quái Sài Gòn (1973), Điệp Vụ Tìm Vàng (1973), Năm Vua Hề Về Làng (1974), Giỡn Mặt Tử Thần (1975)…

Ngoài tài đóng phim, Thẩm Thúy Hằng còn bước sang lãnh vực kịch nghệ. Ban kịch Thẩm Thúy Hằng do cô làm trưởng ban, viết kịch bản và thủ luôn vai chính, xuất hiện hàng tuần trên đài truyền hình, ở các đại nhạc hội… Ban kịch Thẩm Thúy Hằng được xếp vào một trong 10 ban kịch tiêu biểu của miền Nam, và riêng cô được bình chọn là một trong 12 diễn viên vững chắc của ngành kịch.

Không những nổi tiếng trong nước, Thẩm Thúy Hằng là khuôn mặt đại diện điện ảnh Việt Nam các đại hội điện ảnh ở Hongkong, Đài Loan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Singapore, Indonesia… đồng thởi đóng phim chung với các tài tử ngoại quốc. Cô sánh vai với Greg Moris, Wen Tao, Địch Long, Khương Đại Vệ, Lý Lệ Hoa, Chân Chân, Lý Thanh, Lăng Ba, Trịnh Phối Phối… Thẩm Thúy Hằng từng đoạt các giải thưởng điện ảnh quốc tế như: Hai lần đoạt giải Diễn Viên Xuất Sắc Á Châu tại Đại Hội Điện Ảnh Đài Bắc, Ảnh Hậu Á Châu trong Đại Hội Điện Ảnh Á Châu tổ chức tại Hongkong và Đài Loan (1972, 1974), Diễn Viên Châu Á Khả Ái Nhất trong Đại Hội Điện Ảnh Quốc Tế Tasken (Liên Bang Sô Viết cũ, năm 1972). Đi đến đâu, Thẩm Thúy Hằng cũng được tôn vinh như một biểu tượng về sắc đẹp của phụ nữ Việt Nam.