Rời xa quê hương vào tuổi bắt đầu biết mơ mộng, được nghe những bài nhạc tình vào những buổi chiều tan, hồn tôi lúc nào cũng lâng lâng hoài niệm những yêu dấu ngày qua . Và đặc biệt mỗi khi nghe bài Nỗi Lòng Người Đi của Nhạc sĩ Anh Bằng đều làm tôi rưng rưng cảm xúc, nhưng lại có một ước mơ lóe sáng. Tuy hoàn cảnh, tâm trạng khác nhau khi rời xa nơi chôn nhau cắt rún, nhưng Nhạc sĩ Anh Bằng đã đưa hết những băn khoăn và cảm xúc của ông vào lời nhạc, làm cho tôi cảm giác như chính tôi có cùng tâm sự với ông .
Có vài lần khi còn tại Việt Nam sau 1975, tôi đã cùng với các anh chị lén nghe bài Nổi Lòng Người Đi của Nhạc sĩ Anh Bằng nhưng cảm xúc không trào dâng mãnh liệt như lần tôi nghe lại bài hát trong một hotel dành cho người tị nạn. Giọng hát Sĩ Phú cất lên từ cuốn cassette của chị người bạn cho tôi mượn:
Tôi xa Hà Nội năm lên mười tám khi vừa biết yêu
Bao nhiêu mộng đẹp yêu đương thành khói tan theo mây chiều
Tim tôi bỗng như ngừng đập, hơi thở như lắng lại để từng lời nhạc len nhè nhẹ vào mỗi mạch máu. Nỗi lòng đã bị đè nén nay òa vỡ như con sóng trào dâng. Nỗi cô đơn bộc phát như thác nước tràn vào làm đông đặc từng thớ da . Nỗi xót xa, nhớ nhung quê nhà ray rức như mây buồn cuồn cuộn buổi chiều đông. Mộng mơ của tuổi vừa biết yêu tan theo thành khói mây chiều. Một niềm đau bất tận, một vết thương khó phai trong cuộc đời của con người đọng lại nơi đây . Tuy chưa một lần được yêu đương để cảm giác trọn vẹn được xót xa khi phải chia lìa người yêu như Nhạc sĩ Anh Bằng, nhưng một cảm thông mất mát, bâng khuâng vọng về cố hương trong tôi cũng nhức nhối không rời:
Hà Nội ơi! Nào biết ra sao bây giờ
Ai đứng trông ai ven hồ khua nước trong như ngày xưa
Hình ảnh chàng đứng trông nàng ngồi bên ven hồ nghịch ngợm khua nước, đôi chân xinh xắn đong đưa trong làn nước trong vắt, thật sống động. Một bức tranh thơ mộng, một cảm giác êm dịu, bâng khuâng len nhẹ vào hồn tôi khi tiếng hát của người ca sĩ diễn tả tâm trạng của Nhạc sĩ Anh Bằng. Nét thơ ngây của người thương đọng mãi trong hồn người Nhạc sĩ, dù ở nơi đâu hình ảnh ấy vẫn không hề phai nhạt.
Giờ còn đâu những kỷ niệm êm đềm, những hẹn hò thơ ngây? “Nào biết ra sao bây giờ?” . Quê hương tôi còn đó nhưng đã ra sao từ ngày tôi trốn khỏi nơi tôi đã ôm ấp biết bao kỷ niệm của thời hoa niên? Còn đó những tà áo tung tăng tan học, còn đó những đôi mắt chan chứa ước mơ, hay còn đó những đêm dài trăn trở sau làn tóc chiều phai?
Tôi xa Hà Nội năm em mười sáu xuân tròn đắm say
Đôi tay ngọc ngà dương gian tình ái em đong thật đầy
Bạn lòng ơi! Ngày ấy tôi mang cây đàn quen sống ca vui bên nàng
Nàng mười sáu nụ hồng, xinh tươi say đắm trong tình yêu không vướng chút muộn phiền với chàng trai mười tám tràn đầy nhựa sống, lãng mạn và mang đầy tính nghệ sĩ. Thật là một tình yêu trọn vẹn, đầy hứa hẹn với lứa tuổi thành niên, làm cho người nghe đong đầy mộng ước. Hạnh phúc đang tràn trề trên đôi tay nào ngờ đâu nghịch cảnh phân ly:
Nay khóc tơ duyên lìa tan
Giờ đây biết ngày nào gặp nhau
Biết tìm về nơi đâu ân ái trao nàng mấy câu
Những giọt nước mắt tôi rơi, khóc thương cảnh chia lìa không kịp che dấu theo từng lời ca. Cảm thông tình người nghệ sĩ phân vân không biết khi nào mới gặp lại người xưa để trao nàng những câu yêu thương chồng chất trong những ngày tháng xa nhau, như cảm thông với chính tôi đang đau xót nơi tha phương. Biết khi nào con sông kia chảy ngược, xuôi thuyền về bên bến ngày thơ?
Thời gian vẫn trôi, giòng đời đổi thay, những chua xót cuộc đời dù trầm luân khổ ải nhưng vẫn không bằng nổi xót xa thương nhớ cố hương nơi có một người con gái tròn trăng đã trao hết tình thơ cho chàng nghệ sĩ . Một tâm sự chung cho tất cả những người xa quê hương mang nặng tình riêng. Dù ở nơi đâu, dù có những tà áo hồng khác bay lượn trên phố cũng không làm chàng Nhạc sĩ vơi đi niềm riêng của mình:
Hôm nay Sài Gòn bao nhiêu tà áo khoe màu phố vui
Nhưng riêng một người tâm tư sầu vắng đi trong bùi ngùi
Những xúc cảm trào dâng trong tôi, mỗi lời bài hát là từng tiếng lòng gợi nhớ quê hương, gợi nhớ những kỷ niệm đã xa rời trong tầm tay. Thành phố nơi đây nhộn nhịp tiếng gọi mời, dập dìu màu sắc nhưng nơi đây không có những buổi chiều vàng chân bước ngập ngừng theo nhau từng con phố . Ở nơi đây không có những ánh mắt thẹn thùng nhưng chan chứa ý tình sau những buổi tan học.
Và nơi đó còn một đôi mắt thẩn thờ nhìn về phương xa trông ngóng ngày hội ngộ, làm người Nhạc sĩ vẫn thấy lòng chùng xuống, ngậm ngùi tưởng nhớ người xưa. Lòng tôi cũng chùng theo lời nhạc, thả hồn về lại một khung trời áo trắng rộn ràng tiếng guốc khua. Nghe hồn lặng lẽ giữa chiều phố đông người đầy màu sắc thắm .
Tuy xa cách nghìn trùng, cơ hội gặp lại nhau là một điều khó khăn vì nghịch cảnh nhưng ước mơ không hề tắt trong tim của người Nhạc sĩ . Những mộng mơ xa vời, vượt ngoài tầm tay, và dù biết khó thực hiện nhưng vẫn không sờn lòng, vẫn mong ước một ngày được tay trong tay đi hết đoạn đường với người yêu bên kia vĩ tuyến:
Sài Gòn ơi! Mộng với tay cao hơn trời
Tôi hái hoa tiên cho đời để ước mơ nên đẹp đôi
Một niềm tin lóe sáng trong tâm hồn non nớt của tuổi mộng mơ. Tôi thắp ngọn nến hồng đi tìm lại tuổi ngọc thời xa xăm . Và như thế mỗi ngày tôi đều thắp trong tôi một ước mơ cho đời mỗi khi nhớ lại đoạn cuối của bài hát .
Đã bao nhiêu năm qua, giòng đời biết bao nhiêu đổi thay nhưng mỗi khi nghe lại bài hát Nỗi Lòng Người Đi của Nhạc sĩ Anh Bằng do nhiều ca sĩ trình bày, tôi vẫn không ngăn được niềm rung cảm. Mỗi ca sĩ diễn tả bài nhạc bằng mỗi tâm trạng riêng cũng như mỗi giai đoạn trong cuộc đời tôi khi nghe bài nhạc này nhưng vẫn nghe như canh cánh cùng một nỗi lòng.
Qua bao nhiêu đắng cay trong bể đời, trải qua những chặng đường gian nan, tôi vẫn không quên “Mộng với tay cao hơn trời tôi hái hoa tiên cho đời …” để tiếp tục đốt lại những ngọn nến ước mơ và thầm cám ơn nỗi lòng của người Nhạc sĩ tài hoa Anh Bằng đã tưới mát một niềm tin, một ước mơ đã bị cuốn xoay trong cơn lốc hoàn cảnh.
Dáng Thơ
Tháng 11-2008
Khám phá thêm từ Thanh Thúy
Đăng ký để nhận các bài đăng mới nhất được gửi đến email của bạn.
Thanh Thúy 
Cả tuần nay những người yêu nhạc đã rất bực mình vì chuyện bài báo này :
” Ai là tác giả ‘Nỗi lòng người đi’ trong Giai điệu tự hào?
Thứ Tư, 15/10/2014 16:04
(Thethaovanhoa.vn) – Ca khúc Nỗi lòng người đi – của nhạc sĩ hải ngoại Anh Bằng sẽ lên sóng VTV1 trong chương trình Giai điệu tự hào mang chủ đề Người Hà Nội lúc 20h ngày 24/10 tới. Tuy nhiên, cách đây 2 năm có một người đứng ra nhận mình là tác giả bài hát này. Ông là Khúc Ngọc Chân – nguyên nhạc công cello Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.
Theo nhà phê bình âm nhạc Nguyễn Thụy Kha – người công bố những nghi vấn tác giả của Nỗi lòng người đi thì “bài hát vốn được mang tên thật là Tôi xa Hà Nội với vài lời ca khác Nỗi lòng người đi”. Thethaovanhoa.vn đã cùng nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha gặp Khúc Ngọc Chân tìm hiểu rõ hơn về sự thật này.
Tác giả Khúc Ngọc Chân trong trường quay Giai điệu tự hào
* Tại sao đến tận bận bây giờ ông mới nhận Nỗi lòng người đi là của mình. Ông có bằng chứng gì thuyết phục rằng đó chính thức là ca khúc của mình không? Ông đã sáng tác ca khúc đó trong hoàn cảnh nào và liệu ông có còn nhạc bản ngày xưa hay không?
– Bản nhạc ngày xưa sao mà giữ được.
Ca khúc của tôi sáng tác hồi đó chính ra chỉ có 2 người biết với nhau là tôi và cô người yêu thôi. Tôi sinh năm 1936 tại phố Tô Tịch, Hà Nội. Năm 1954 tôi tròn 18 tuổi, cuộc kháng chiến chống Pháp của chúng ta sắp vào hồi kết. Bởi vậy, tôi cũng như các thanh niên Hà Nội nơm nớp sợ bị bắt lính, tống ra các chiến trường và gia đình xin tôi làm sửa chữa máy vô tuyến điện trong thành Hà Nội. Vốn yêu âm nhạc, tôi tìm đến học đàn với thầy Wiliam Chấn ở gần Hồ Tây và quen một thiếu nữ Hà Nội tên là Nguyễn Thu Hằng, kém 2 tuổi. Chúng tôi đã có những ngày đầu yêu thương bên bờ Hồ Gươm thơ mộng.
Tuy nhiên, vài tháng sau, gia đình người yêu bất ngờ xuống Hải Phòng chờ di cư vào Nam. Lúc đó, tôi tìm xuống Hải Phòng tiễn người yêu. Với cây đàn guitar luôn mang theo bên mình, tôi đã viết Tôi xa Hà Nội tại khách sạn Cầu Đất – Hải Phòng diễn tả những ngày tháng xa Hà Nội, ước hẹn cùng nhau, mong người yêu hãy gắng chờ đợi, tôi sẽ tìm nàng ở Sài Gòn, bởi lúc đó nàng mới 16 tuổi, chúng tôi chưa thể cưới nhau được.
Toàn bộ ca khúc Tôi xa Hà Nội như sau:
Tôi xa Hà Nội năm lên mười tám khi vừa biết yêu
Bao nhiêu mộng đẹp yêu đương thành khói bay theo mây chiều
Hà Nội ơi! Nào biết ra sao bây giờ
Ai đứng trông ai ven hồ
Khua nước chơi như ngày xưa
Tôi xa Hà Nội năm em mười sáu xuân tròn đắm say
Đôi tay ngọc ngà dương gian tình ái em đong thật đầy
Bạn lòng ơi, thuở ấy tôi mang cây đàn
Quen sống ca vui bên nàng
Nàng khóc tơ duyên lìa xa…
Giờ đây biết ngày nào gặp nhau
Biết tìm về nơi đâu ân ái trao nàng mấy câu
Thăng Long ơi! Năm tháng vẫn trôi giữa dòng đời
Ngậm đắng nuốt cay nhiều rồi
Hồ Gươm xưa vẫn chưa phai mờ
Hôm nay Sài Gòn bao nhiêu tà áo khoe màu phố vui
Nhưng riêng một người tâm tư sầu não đi trong bùi ngùi
Sài Gòn ơi! Mộng với tay cao hơn trời
Ai nhắn thay tôi đôi lời, chỉ ước mơ mong đẹp đôi
Ngay sau khi viết xong Tôi xa Hà Nội, tôi tập cho người yêu hát thuộc lòng. Khi ấy đã là cuối tháng 11/1954. Sau ngày tiễn người yêu xuống tàu há mồm di cư vào Nam tôi trở về Hà Nội. Năm 1956, tôi vào trường nhạc (Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam hiện nay) học đàn cello, rồi tốt nghiệp và công tác tại Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam. Còn nàng, vào Sài Gòn mưu sinh và đầu quân cho một quán bar. Và ca khúc của tôi thường được người yêu hát trong những đêm thương nhớ. Những năm 1960, vì gia đình thúc ép, tôi buộc lòng phải lấy vợ nhưng không đăng ký kết hôn (và chỉ đăng ký khi đã 74 tuổi).
Ngày đất nước thống nhất, khi cùng Dàn nhạc Giao hưởng vào biểu diễn ở Sài Gòn vừa giải phóng, tôi đi tìm người yêu qua họ hàng thân thiết thì biết tin người yêu vò võ đợi chờ ngày gặp lại đã mất vì mắc bệnh hiểm nghèo khi mới vào tuổi 30. Tuy nhiên, khi vào đây tôi mới thấy bài hát chính thức của tôi được đổi tên thành Nỗi lòng người đi nhạc Anh Bằng, đề là phổ thơ Nguyễn Bính…
Nhạc bản Tôi xa Hà Nội do Khúc Ngọc Chân cung cấp
* Sau này rồi có ai biết có bài nào nhác nhác như thế của ông Nguyễn Bính không?
– Không có. Gia đình Nguyễn Bính ở Nam Định cũng không còn ai, con cháu đi hết rồi. Tất cả các tuyển tập thơ Nguyễn Bính không có bài nào như thế.
May cho tôi là khi kể chuyện này với nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha và một số người bạn, có người lên mạng đã copy được bản nhạc Anh Bằng sáng tác đề rằng Nỗi lòng người đi, nhạc Anh Bằng, thơ Nguyễn Bính. Tuy nhiên, sau bài viết đầu tiên của Nguyễn Thụy Kha được đưa lên mạng thì đến ngay cả Thụy Kha đi tìm bản đề thơ Nguyễn Bính cũng không có nữa mà chỉ đề là tác giả Anh Bằng thôi, bỏ phần thơ đi. Nếu mà sự thực phổ thơ Nguyễn Bính thì vẫn để nguyên chứ. Giả dụ là thơ của Nguyễn Bính thật thì không sao, không thì tôi phải là Nguyễn Bính chứ không phải Anh Bằng, bởi Anh Bằng chỉ phổ nhạc thôi mà.
* Ông nói rằng Nỗi lòng người đi không phải của Anh Bằng, vậy chỉ cần ông đưa ra bằng chứng xác đáng đó là của ông và nếu thực sự là của ông thì dù cho nhiều người chưa biết thì sẽ biết đến ca khúc này là của ông?
– Người yêu của tôi đã mất, do vậy tôi không tranh chấp quyền tác giả. Tôi chỉ muốn nói về một số phận khác khi ca khúc được một nhạc sĩ nhận thức và xử lý và đã thành một ca khúc hay, đó là điều may mắn. Khi xưa, lúc tôi biết Anh Bằng phổ nhạc, tôi cũng không dám nói ra, bởi Tôi xa Hà Nội với những ca từ rất thực diễn tả nỗi phấp phỏng trong lòng Hà Nội tạm bị chiếm của tôi lại trở thành một vệt đen thì sao?
Bây giờ, tôi mong muốn Tôi xa Hà Nội của tôi trở về đúng lời, đúng giai điệu đẹp, đúng nội dung tâm tình của tôi bởi phải Người Hà Nội với nếp sống Hà Nội, địa dư Hà Nội, gốc tích Hà Nội mới hiểu được câu Ai đứng trông ai ven hồ/Khua nước chơi như ngày xưa. Anh Bằng sữa chữ chơi thành trong là sai, vì nước hồ Gươm hay còn gọi Lục Thủy không có khái niệm “trong” mà là nước “xanh” hẳn hoi. Còn ngồi khua nước bao giờ, ở chỗ nào? Hỏi nhiều người bây giờ khó mà tìm thấy. Xin thưa, đó là đằng sau đền Ngọc Sơn, chỗ có cây si rễ sà xuống mặt nước. Chúng tôi ngồi chơi rồi, té nước vào nhau. Những từ như thế này ngay cả Nguyễn Bính cũng không có, phải là từ của tôi, người sinh ra và lớn lên ở Hà Nội.
Khi tôi viết Ngậm đắng nuốt cay nhiều rồi là viết rất thực về những ngày luồn lủi, nơm nớp sợ bắt lính, sống không yên chút nào trong lòng Hà Nội tạm bị chiếm. Hay câu Sài Gòn ơi mộng với tay cao hơn trời tôi viết để miêu tả dáng dấp của tượng nữ thần Tự Do, đồng thời cũng thể hiện mộng ước xa vời gặp lại người yêu. Còn câu cuối Tôi hái hoa tiên cho đời để ước mơ nên đẹp đôi là lời bài hát của Anh Bằng. Lời của tôi là Ai nhắn thay tôi đôi lời, chỉ ước mơ mong đẹp đôi. Tôi cũng không đồng tình với chữ tan trong câu Bao nhiêu mộng đẹp yêu đương thành khói tan theo mây chiều mà phải là bay, vì hai người vẫn hẹn ước gặp lại nhau, chứ không phải đoạn tuyệt. Tương tự: Nàng khóc tơ duyên lìa xa, chứ không phải lìa tan. Bài của Anh Bằng nhịp slow 4/4, bản của tôi lả lướt hơn theo nhịp 3/8, bởi tôi viết nhịp đó theo luật của lời thơ.
* Khi nhận Nỗi lòng người đi hay Tôi xa Hà Nội là của mình, ông khẳng định không có ý tranh chấp tác quyền. Vậy ông mong muốn điều gì?
– Đúng vậy. Tôi đã không công bố Tôi xa Hà Nội cũng như các bản tình ca khác của mình vì thời đó ở Hà Nội, những bài hát kiểu này được coi là không phù hợp. Với tôi bây giờ, tên ai không thành vấn đề, vì giai điệu của tôi được hát chỗ này chỗ kia là thích rồi. Bài này của tôi bình thường, tôi còn nhiều bài hay hơn, tiếc là chưa bài nào được vang lên!
* Xin cảm ơn ông!
Hương Thương (thực hiện) ”
Còn đây là video : “AI Ở VIỆT NAM MUỐN ĐÁNH CẮP “NỖI LÒNG NGƯỜI ĐI” CỦA Nhạc Sĩ ANH BẰNG ?”
Ai cũng biết “Nỗi Lòng Người Đi” là do Nhạc Sĩ Anh Bằng sáng tác, vậy mà …Mấy ông Nguyễn Thụy Kha, Khúc Ngọc Chân cũng đã lớn tuổi rồi vậy mà sao lại kỳ cục quá vậy, sao lại có những ý tưởng hoang đường quá vậy trời!
(Nói thật với Chị Thúy là em không dám nặng lời với những người lớn tuổi, nhưng mà cảm thấy chán ngán sự đời quá!)
Còn đây là một số nhận xét của mọi người :
http://www.webtretho.com/forum/f26/ai-la-tac-gia-noi-long-nguoi-di-trong-giai-dieu-tu-hao-1965856/
ThíchThích