Th8 10 2019

Những câu chuyện cười ra nước mắt về tệ nạn nhầm tên tác giả – Thương Hoài

Nhân câu chuyện tuần qua, ca sĩ Quang Thành ghé nhà người viết thăm, vô tình thấy trong nhà có bản gốc của bài hát Gõ Cửa, chàng rất ngạc nhiên khi thấy tên tác giả là Mạnh Quỳnh, chứ không phải như một cái tên B. nào khác mà anh đã từng thấy in trên một list nhạc. Quang Thành càng ngạc nhiên hơn nữa, khi biết nhạc sĩ Mạnh Quỳnh cũng là ca sĩ Mạnh Quỳnh, hiện nay đã ngoài 70 và đang sống ở Sàigòn. Đây cũng là câu trả lời chính xác cho một số bạn trẻ cứ tưởng nhầm, ca khúc Gõ Cửa là của ca sĩ Mạnh Quỳnh “trẻ” thường hát cặp với Phi Nhung. Người viết sẽ có loạt bài về ca nhạc sĩ Mạnh Quỳnh (Gõ Cửa) trong số tới để xem Ông hiện giờ ở đâu? Làm gì? Có còn sinh hoạt ca nhạc hay không?

Năm 2006, người viết nhận được tin không vui từ nhạc sĩ Tâm Anh cho biết anh đang làm đơn khiếu nại nhiều nơi về việc có một trung tâm xử dụng ca khúc Phố Đêm của anh mà đã sửa lời sai be bét cũng như sửa cả tên tác giả thành một cái tên “biết chết liền”.. Cũng may, phút cuối cùng nhà thực hiện biết lỗi và chính thức xin lỗi Anh. Cuối tháng 6, cũng năm 2006, Phương Hồng Quế báo tin nhạc sĩ Tâm Anh đã lìa trần. Để kỷ niệm tròn 5 năm rời xa cuộc chơi âm nhạc, số này Thương Hoài@ cho đăng lại một loạt bài nói về những chuyện cười ra nước mắt về tệ nạn in nhầm tên tác giả, hoặc râu ông nọ cắm cằm bà kia. Mời bạn đọc theo dõi:

“Lùi xa hơn một chút về thời gian, ca khúc Thương về miền Trung (đích xác là của nhạc sĩ Duy Khánh) từng được đóng “mác” là sáng tác của Minh Kỳ, và từng được liệt vào dạng “top” một thời. Rồi bài hát Ngày Xưa Lên Năm Lên Ba cũng được mang ra và gắn tên một tác giả lạ hoắc: Duy Thiên (“chơi… chữ” – vì đây là tác phẩm của Duy Khánh – Trầm Tử Thiêng) đàng hoàng xuất hiện trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Thực tế có khá nhiều nhạc sĩ tên tuổi ở miền Nam (trước 1975) hiện đang sinh sống ở nước ngoài nhưng chưa rõ nhân thân hay quá trình hoạt động của họ ở hải ngoại nên tính phổ biến tác phẩm của họ ở trong nước bị hạn chế là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, có khá nhiều nhạc phẩm của họ đã được phổ biến và hằn sâu vào ký ức của người nghe trong nước như Ai ra xứ Huế, Thương về miền Trung (Duy Khánh), Đường xưa lối cũ, Gạo trắng trăng thanh, Mùa thu Đông Kinh (Hoàng Thi Thơ), Mười bài không tên, Em đến thăm anh đêm 30, Tình khúc thứ nhất… (Vũ Thành An và phổ thơ Nguyễn Đình Toàn), Trộm nhìn nhau, Kinh khổ… (Trầm Tử Thiêng).

Dù biết có những ca khúc bị đánh tráo tên tác giả nhưng họ vẫn “làm lơ” và có lẽ các cơ quan quản lý văn hóa trong nước cũng “làm lơ” luôn. Một chuyện không thể không nhắc đến là chuyện trùng tên giữa các nhạc sĩ thế hệ A và thế hệ B (tạm gọi như thế). Trước 1975, nhạc sĩ Hoài An từng là một tên tuổi trong dòng nhạc boléro với các ca khúc Câu chuyện đầu năm, Dựng một mùa hoa, Gởi ánh trăng thề, Kỷ niệm nào buồn, Tấm ảnh không hồn… Nhạc sĩ Hoài An hiện sống gần chợ Phạm Văn Hai (Q.Tân Bình) nhưng do tuổi cao và bệnh tật nên ông không còn minh mẫn. Có một nhạc sĩ trẻ cũng tên Hoài An nổi lên ở thập niên 90 với các ca khúc rất được giới trẻ ưa thích: Hãy quay về cùng em, Bên em mùa xuân, Tình thơ, Bài Tango xa rồi, Chờ phone của em…

Cũng thế, trước đây từng có một nhạc sĩ Tuấn Khanh (sinh năm 1933) nổi danh với những Hoa soan bên thềm cũ, Quán nửa khuya, Nhạt nhòa, Dưới giàn hoa cũ – đặc biệt là ca khúc Chiếc lá cuối cùng được nhiều người yêu thích. Thập niên 90, ở SG lại xuất hiện nhạc sĩ trẻ Tuấn Khanh, tác giả của các ca khúc: Cánh buồm đỏ thắm, Rêu phong, Chuyện nhỏ, Trả nợ tình xa… Oái oăm hơn, nếu Tuấn Khanh nổi tiếng với Chiếc Lá Cuối Cùng thì Tuấn Khanh (trẻ) cũng sáng tác Chiếc lá đầu tiên cho nó… “đối xứng” chăng? Ở Hội Âm nhạc SG còn có một nhạc sĩ tên Nguyễn Tuấn Khanh nữa nhưng anh chỉ làm nghiệp vụ văn phòng.

Thơ và nhạc thường như hình với bóng, cố thi sĩ Kim Tuấn trước đây đã từng có đến 17 bài thơ được phổ nhạc (trong đó có 2 ca khúc rất quen thuộc là Những bước chân âm thầm do Y Vân phổ nhạc và Anh cho em mùa xuân do Nguyễn Hiền phổ nhạc). Lại có một nhạc sĩ trẻ có tên Kim Tuấn, tác giả của Biển cạn, Nỗi đau dĩ vãng, Hương nồng…

Vẫn biết ai cũng có quyền muốn lấy bút danh, nghệ danh nhưng việc trùng tên ở những người cùng hoạt động trong một lĩnh vực (ở đây là sáng tác nhạc) thì rất dễ gây hiểu lầm và khó tránh được những trường hợp nhập nhằng “râu ông nọ cắm cằm bà kia”. Trên trang web dactrung, bài viết về nhạc sĩ Kim Tuấn với 2 ca khúc Hương nồng, Nỗi đau dĩ vãng nhưng phần Tiểu sử lại ghi: “Kim Tuấn tên thật là Vĩnh Khuê, hậu duệ dòng Tùng Thiện Vương Miên Thẩm. Sinh ngày… mất ngày… thọ 65 tuổi”. Còn nếu vào trang thuquan sẽ thấy những ca khúc Câu chuyện đầu năm, Kỷ niệm nào buồn sánh vai cùng Bài Tango xa rồi, Bên em mùa xuân, Chờ phone của em… tất cả đều là tác phẩm của một nhạc sĩ Hoài An! Cũng ở trang web này, 17 ca khúc của hai nhạc sĩ Tuấn Khanh (già và trẻ) được gộp chung vào một mục Nhạc sĩ Tuấn Khanh cho nên nghe “…Rượu cạn ly uống say lòng còn giá, lá trên cành một chiếc cuối bay xa” (Chiếc lá cuối cùng) bên cạnh “…Mắt đẹp cớ sao nhìn em. Khiến em lo buồn như đời đổi thay…Oh…oh…hey…hey…I love you ! Oh…oh…hey…hey…I need you !” (Mắt Đẹp) nghe vừa thê thiết vừa buồn cười!”