photo: Hiroji Kubota

Đầu tháng 3, 1975, chiến tranh đã trở nên khốc liệt hơn, với những trận tổng tấn công, pháo kích ráo riết vào các thành phố miền Trung cũng như Cao Nguyên. Người dân tại các thành phố này đã phải lìa bỏ tất cả, nhà cửa, ruộng vườn…, ra đi với hai bàn tay trắng, bồng bế nhau tìm đường vào nam lánh nạn.

Tại Bình Dương, Bà Rịa, Vũng Tàu, Saigon, v.v… các trại tạm cư được vội vã dựng lên, các trường học cũng được xử dụng thành nơi tạm trú cho các nạn nhân chiến cuộc này…

Đồng bào nạn nhân chiến cuộc trong một sớm một chiều bỗng trở nên vô gia cư, nghèo đói. Họ sống chen chúc nhau tại các trại tạm cư thiếu thốn mọi phương tiện. Đau lòng trước những cảnh này, chị đã cấp tốc thực hiện những chương trình ca nhạc để gây quỹ, với sự trợ giúp của các anh chị em nghệ sĩ và báo chí, v.v… Chị đã đi vận động cùng các thương gia để quyên góp được kem đánh răng Hynos của Ông Nghĩa, những thùng sửa Guigoz, xì dầu, xà bông, khăn lau mặt, giày dép, v.v…

Trong khi đó, nhiệm vụ của tôi là trả lời điện thoại của các vị mạnh thường quân, hảo tâm khác, muốn tặng tiền bạc, mùng mền, quần áo cũ, v.v… Thế là “phóng như bay” trên chiếc Honda chạy khắp cùng thành phố đi nhận tặng phẩm. Hoặc nếu tặng phẩm quá nhiều, tôi phải lấy xe chị lái đi.

Tặng phẩm khắp mọi nơi gởi về chất đầy một nhà. Chúng tôi đã cùng nhau chia đều những món quà này thành từng phần vào những gói nhỏ, thế mà cũng mất hết mấy ngày mới xong. Sau đó, phải mướn các xe “buýt” đến chở quà cùng tất cả thiện nguyện viên lên đường đi đến các trại.

Trong những ngày này, tôi đã vui vì công việc mình làm, một phần khác vì quá bận rộn nên không suy nghĩ gì nhiều hơn. Cho đến khi đến các trại, chứng kiến cuộc sống “mới” của đồng bào, lòng tôi bỗng chùng xuống. Tôi vẫn còn nhớ một số ánh mắt đau buồn nhìn tôi khi đến nhận những gói quà. Không thể diễn tả được những ánh mắt này, những ánh mắt đã theo tôi trên đoạn đường đời khá dài.

Về phần chị, đã có không ít người ái mộ vây quanh, bày tỏ cảm tưởng, dù trong một hoàn cảnh não lòng. Có những người chưa bao giờ gặp chị, nên đây cũng là lúc cho họ hàn huyên với chị. Nếu không vì còn những trại khác phải đến, có lẽ chúng tôi cũng không nở rời…

Những cuộc cứu trợ này kéo dài cho đến những ngày cuối tháng 4, 1975…

40 năm đã trôi qua, như một giấc mộng. Những người nạn nhân chiến cuộc năm nào đã trôi giạt về đâu, có còn trên cõi đời vô thường này hay không? Chị em chúng tôi vẫn hằng cầu nguyện cho quí vị được bình an trong cuộc sống, cho dù có nhiều sóng gió, đau buồn…

Khuôn mặt lo âu của những người di tản tại một bến xe ở ngoại ô Sài Gòn. Ảnh: Hiroji Kubota/ Magnum Photos

Trẻ em nhận gạo tại một điểm cứu trợ

SOUTH VIETNAM. 1975. Refugees during the last days of the Vietnam War. ©Hiroji Kubota / Magnum Photos

Bà mẹ và đứa con nhỏ trong dòng người di tản

Cuộc sống của người dân Việt Nam bị xáo trộn lớn trong những ngày cuối trước khi kết thúc chiến tranh 30.4.1975

Trong ảnh là người dân Việt Nam vội vã mang theo đồ đạc giá trị đi sơ tán ngày 13.4.1975. Phía trên là trực thăng của Mỹ bay ở tầm thấp khiến bụi bay mù mịt

Hình ảnh bên trên do NAG Hiroji Kubota chụp trong tháng 4, 1975.

Cựu phóng viên ảnh của tạp chí Newsweek, Hiroji Kubota (người Nhật Bản) là một trong số những người nước ngoài có mặt tại Việt Nam những ngày cuối trước khi kết thúc chiến tranh 30.4.1975. Ông Kubota đã chụp được nhiều bức ảnh lịch sử ghi dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Việt Nam trước ngày 30.4.1975.

nguồn hình ảnh bên trên: https://lde421.blogspot.com/

Thanh Châu

một ngày trong tháng 4, 2015

****************************************

In early March 1975, the war intensified, with fierce offensives and relentless shelling of cities in Central Vietnam and the Central Highlands. The people in these cities had to abandon everything—their homes, their fields—leaving with nothing but the clothes on their backs, carrying their children and seeking refuge in the south.

In Binh Duong, Ba Ria, Vung Tau, Saigon, etc., temporary camps were hastily erected, and schools were also used as temporary shelters for these war victims.

These war victims suddenly became homeless and impoverished overnight. They lived crowded together in temporary camps lacking basic necessities. Heartbroken by these scenes, my sister quickly organized music programs to raise funds, with the help of fellow artists and the press, etc. She went around soliciting donations from businessmen, collecting Hynos toothpaste from Mr. Nghia, boxes of Guigoz milk, soy sauce, soap, face towels, shoes, etc…

Meanwhile, my job was to answer phone calls from benefactors and other generous people who wanted to donate money, blankets, old clothes, etc. I would then “fly” on my Honda motorcycle all over the city to collect the donations. If there were too many donations, I would borrow my sister’s car.

Donations poured in from everywhere, filling the house. We worked together to divide these gifts into smaller packages, which took several days. After that, we had to rent buses to transport the gifts and all the volunteers to the camps.

During these days, I was happy with the work I was doing, and partly because I was so busy, I didn’t think about much else. Until I arrived at the camps and witnessed the “new” lives of my compatriots, my heart sank. I still remember some of the sorrowful eyes that looked at me when they received the gift packages. These eyes are indescribable, and they have stayed with me for a long time.

As for my sister, she was surrounded by many admirers who expressed their feelings, even in such a heartbreaking situation. Some of them had never met her before, so this was a chance for them to talk with her. If it weren’t for the other camps we had to visit, we probably wouldn’t have been able to leave…

These relief efforts continued until the end of April 1975…

40 years have passed, like a dream. Where have those victims of the war gone? Are they still in this transient world? My sister and I continue to pray for your peace and well-being in life, despite the many hardships and sorrows…